ندای وحی

قرآنی ،اعتقادی،مذهبی ، تربیتی

عامل سازنده تاریخ از دیدگاه قرآن

اکبر احمدی
ندای وحی قرآنی ،اعتقادی،مذهبی ، تربیتی

عامل سازنده تاریخ از دیدگاه قرآن

آغاز ثبت نام چهل و سومین دوره مسابقات قرآن کریم در گیلان

عامل سازنده تاریخ از دیدگاه قرآن

بررسى نظر قرآن درباره «فلسفه تاريخ و نيروى محرك آن»، نياز به بحث گسترده اى دارد كه بدون گردآورى مجموع آيات مربوط به موضوع، شرح و بسط آن امكان پذير نيست، در حالى كه  كتاب ما، گنجايش اين نوع بررسى را ندارد، ولى براى اين كه نظر قرآن را به صورت كلى آورده باشيم، به گونه‌اى بس فشرده به نظر قرآن پيرامون قوانين حاكم بر جامعه، اشاره مى‌كنيم.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 28 اسفند 1399 | 9:5 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

رابطه قرآن و تاريخ

یک فعال قرآنی تشریح کرد؛
روش‌های حفظ قرآن چیست؟

رابطه قرآن و تاريخ

ابتدا بايد تعريفي جامع از تاريخ ارائه دهيم؛ به قواعد و سنن حاكم بر زندگي‌هاي گذشته كه از مطالعه و بررسي و تحليل حوادث و وقايع گذشته به دست مي‌آيد.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 28 اسفند 1399 | 9:2 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

هامان و ادعای خطای تاریخی در قرآن!

https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcS1ZAoA3buDjF0bebsoLfYjcC8ivIJJgxxhYQ&usqp=CAU

هامان و ادعای خطای تاریخی در قرآن!

چكيده

از زمان نزول قرآن تاكنون مخالفان اسلام كوشيده اند تا آن را ساخته ذهن بشر و برگرفته از منابع پيشين معرفي كنند. فرضيه اقتباس داستان هاي قرآن از متون اديان گذشته يكي از زمينه هاي فعاليت خاورشناسان بوده است. آنها علاوه بر اتهام اقتباس، گاهي پيامبر را به خطاي تاريخي نيز متهم كرده اند. حكايت هامان از اين دست است.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 28 اسفند 1399 | 8:58 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

علوم قرآنى در انديشه امير مؤمنان‏ علیه السلام (2)

کتاب علوم قرآنی امیر مومنان (علیه السلام);

علوم قرآنى در انديشه امير مؤمنان‏ علیه السلام (2)

علوم قرآنی

يكى از شرايط كسانى كه در صدد بهره‏بردارى از آيات الهى و تفسير قرآن هستند، دانستن دانش علوم قرآنى است. در واقع، اين علم پيش نياز تفسير قرآن است. امام على (علیه السلام) براساس تصريح دانشوران علوم قرآنى، در اين دانش پيشگام، بلكه يگانه دوران خود بوده است.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 18 بهمن 1399 | 10:15 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

پژوهش های قرآنی و روی کردهای جدید تفسیری در نظرخواهی از استادان حوزه و دانشگاه

پژوهش های قرآنی و روی کردهای جدید تفسیری در نظرخواهی از استادان حوزه و دانشگاه

به راستی راز مانایی قرآن چیست که در گسترهِ تاریخ، اندیشه های بلند آن فرو نکاسته و سیطرهِ نفوذ و قدرت آن فزاینده بوده است. بی شک می توان گفت: این کتاب که سرچشمه بالندگی و اندیشه ورزی است و بن مایه ها و اساس تمدن اسلا‌می بر پایه آموزه های آن استوار گشته است، همواره، همگان را به تفکر و تعقل فراخوانده و راههایی برای نگرش ها و تفسیرهای ژرف کاوانه در ساحت های گونه گون گشوده است تا نگاه تشنه و جست وجوگر اندیشمندان را سیراب کند.

 

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 18 بهمن 1399 | 10:11 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

اطلاعات عمومی و دانستنی زیبا از قرآن مجید

اطلاعات عمومی

قرآن کتاب مقدس دین اسلام است و در باور مسلمانان سخنان خداست که به صورت وحی از سوی او توسط جبرئیل بر پیامبر اسلام، محمد بن عبدالله، نازل گردیده‌است. مسلمانان، قرآن را بزرگترین معجزهٔ محمد و روشن‌ترین دلیل بر پیامبری او می‌دانند.

قرآن اصلی‌ترین منبع وحی در اسلام به‌شمار می‌آید و به زبان عربی است. کلمهٔ قرآن در لغت به معنی «قرائت کردن» و «خواندن» است و مسلمانان معمولاً به آن با عناوینی مانند «قرآن کریم» و «قرآن مجید» اشاره می‌کنند.

اطلاعات عمومی و سوالات قرآنی

۱. تعداد سوره های قرآن؟ ۱۱۴

۲. تعداد جزء های قرآن؟


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 18 بهمن 1399 | 9:49 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

باستان شناسي در تفسير قرآن

باستان شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن

اگر باستان‏شناسى در تفسير قرآن حاضر شود، جايى براى خرافات باقى نخواهد ماند.

اشاره:
استاد عبدالکريم بى‏آزار شيرازى قرآن‏پژوه معاصر در سال 1322 در شيراز متولد شد. مقدمات حوزه‏هاى دينى را در همان جا طى کرده و دروس خارج فقه را در قم و نجف‏اشرف، در محضر علماى بزرگ فرا گرفت. در سال 1353 به دريافت گواهى افتا و اجتهاد از وزارت علوم و آموزش نائل آمد و در سال 1354 رهسپار دانشگاه مک‏گيل کانادا شد و در انستيتو مطالعات اسلامى به تحصيلات دانشگاهى پرداخت و موفق به اخذ درجه A.M در رشته تاريخ و تمدن اسلامى شد.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : چهار شنبه 3 دی 1399 | 8:59 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

بازنگرى تاريخ انبیاء در قرآن(حضرت ابراهیم)

image.jpeg

- قرآن مجيد درباره ابراهيم خليل (علیه السلام) مى گويد:
(واذ ابتلى ابراهيم ربّه بکلمات فأتمّهنّ قال انّى جاعلک للناس اماماً قال و من ذرّيّتى قال لاينال عهدى الظالمين) بقره/124
خداوند عزت ابراهيم را در چند مرحله آزمود ودر همه آن مراحل، ابراهيم خليل، آزمون را با سرفرازى طى کرد و بدين جهت خداوند او را به امامت و پيشوايى موحدان برگزيد.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : چهار شنبه 3 دی 1399 | 8:57 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تاریخ در قرآن

قرآن مجيد توجه ويژه اى به تاريخ و سرگذشت امت ها و ملت هاى گذشته و پيامبران پيشين دارد و آيات مربوط به حوادث تاريخى، بخش قابل توجهى از قرآن مجيد را تشکيل مى دهد. اما به طور قطع نگرش قرآن به حوادث تاريخى و نيز شيوه ارائه و طرح آن ها با نگرش مورخان و شيوه وقايع نگارى رايج، و نيز هدف قرآن از طرح وقايع تاريخى، تفاوت دارد.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : چهار شنبه 3 دی 1399 | 8:50 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

رئیس سازمان اوقاف: ضرورت بهره گیری از  ظرفیت هنر در مسابقات  قرآن 

قرآن و سنّت نگارى

قرآن کريم؛ تمام پديده‏هاى جهان را ـ بدون استثنا ـ خاضع و تابع قوانين مشخص و تخلّف‏ناپذير مى‏بيند و مجموعه پديده‏ هاى طبيعى و بشرى را در حال حرکت به سمت اهدافى والا ديده و نظمى دقيق و شايسته مطالعه براى جهان وپديده هايش مطرح مى‏کند.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 27 آبان 1399 | 5:16 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تاریخ ‏نگرى و تاریخ ‏نگارى در قرآن کریم

آغاز ثبت نام هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم قوه قضاییه در سال 1398

تاريخ نگارى؛ چالش‏ها و پى آمدها

در نگارش‏هاى تاريخى موجود، سه مشکل عمده مطرح مى‏باشد:
1 ـ ارزش علمى منابع گزارش دهنده رويدادها.
2 ـ اختلاف فاحش منابع در نحوه گزارش يک رويداد.
3 ـ امکان تحريف و غرض ورزى در گزارش يک رويداد تاريخى.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 27 آبان 1399 | 5:14 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تاریخ ‏نگرى و تاریخ ‏نگارى در قرآن کریم

تاریخ ‏نگرى و تاریخ ‏نگارى در قرآن کریم

تاريخ و علوم آن

قرآن کريم از آغاز نزول پر برکت خود بر قلب مبارک خاتم پيامبران(صلی الله علیه و آله) يک تحول فرهنگى بسيار گسترده و عميقى را خبر داد. اين تحول از يک ايده و پيش‏بينى، به يک واقعيت غيرقابل انکار تبديل گشت. جهان اسلام از تمدنى بى‏ مانند برخوردار شد، و حوزه‏ هاى علمى قرآنى رونقى ويژه پيدا کرد.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 27 آبان 1399 | 5:11 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه‏

نهج البلاغه

برخى به تاريخ با نظر ترديد مى ‏نگرند، براى آن ارزش علمى قائل نيستند و آن را بسان شعر مى‏ دانند كه بر اساس نياز، هدف، ذوق و تخيل شاعر سروده مى ‏شود نه بر اساس واقعيّتها و عينيّت ها. تا جايى كه مى‏ گويند: «تاريخ هيچ چيز نيست جُز دروغهايى مورد اتّفاق همه.» بد بينى اين افراد به تاريخ، از مطالعه حوادث تحريف يافته، مبالغه آميز و تعميم آن بر همه زمانها ناشى شده است در حالى كه همه تاريخ دروغ و مشوش نيست. به علاوه، بحث روى تاريخِ واقع نماست كه ببينيم چه اهميتى دارد؟

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 19 مهر 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

حوادث تاریخى در آیینه قرآن و نهج ‏البلاغه

شرح و تفسير حکمت 365 نهج البلاغه

قرآن كريم و نهج ‏البلاغه حوادث زياد و مهمى را بازگو می كنند و از هر كدام نتايج خاصّى می گيرند. رويدادهايى كه قرآن به نقل آنها می پردازد داراى ابعاد گسترده و به وسعت صفات زشت و زيباى انسان است؛ برخى در ارتباط با مسائل اخلاقى است، برخى مربوط به سياست و حكومت و برخى ديگر در بُعد مالى و براى نشان دادن طمع كاذب انسان است و ... .


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 19 مهر 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

پیشگویى‏ هاى تاریخى در قرآن

آموزشها، طرحها، پندها، خبرها، قصّه‏ ها و حكمتهاى قرآن، به زمان نزول، عصر جاهلى و يا به تاريخ گذشته اختصاص ندارد بلكه هر يك از آنها، در مواردى سخن از آينده نيز به ميان آورده و حقايقى را پيشگويى نموده است كه آنها را در مجموع به دو قسمت عمده مى ‏توان تقسيم كرد:

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 19 مهر 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

قانونمندى تاریخ‏ از نظر قرآن و نهج ‏البلاغه

قانونمندى تاریخ‏ از نظر قرآن و نهج ‏البلاغه

ضرورت قانونمندى‏

از آيات قرآن و جملات نهج ‏البلاغه، برمى ‏آيد كه تحوّلات و رويدادهايى كه در جَهان رُخ مى‏ دهد، تصادفى و خارج از قانون نيست. يعنى انسانها و ديگر جانداران و حتّى موجودات بى‏ جان، به‏ حال خود رها نشده ‏اند؛

چرا كه در غير اين صورت، استمرار حيات انسانى معقول و ممكن نيست اگر يك حادثه كوچك كه خارج از «قانون» و مستثنا از نظام علّيّت واقع شود، به‏دليل پيوستگى شديد كه در همه اجزاى عالم وجود دارد نظم جهان هستى را مختل خواهد كرد. پس همان معيارى كه عالم هستى را قانونى ساخته، تاريخ بشر را نيز قانونى نموده است و براى اثبات قانونمندى تاريخ و قلمرو آن، همانند تكوين و طبيعت نيازى به بحث گسترده‏اى نيست. تنها چيزى كه نيازمند پژوهش است مفهوم، حدود و چگونگى تطبيق آن، در خارج از حوزه «جبر» و «اختيار» است.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 28 مرداد 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

قرآن و دانش؛ شکل کروی زمین

گرد بودن زمین

قرآن و دانش؛ شکل کروی زمین

در گذشته مردم معتقد بودند که زمین مسطح است. قرن ها بشر می ترسید که خیلی دور برود، زیرا تصوّر می کرد از لبه زمین می افتد.

آقای فرنسیس دریک، اولین شخصی بود که حدود سال 1597هنگامی که با کشتی سفر می کرد ثابت کرد که زمین کروی است.آیه زیر در رابطه با تناوب شب و روز است.

«الم تر انّ الله یولج الّیل فی النّهار و یولج النّهار فی الّیل؛آیا ندیدی که خداوند شب را در روز و روز را در شب داخل می کند».(سوره لقمان، آیه 29)

داخل شدن در اینجا به این معناست که، شب آهسته و به تدریج تبدیل به روز می شود و برعکس. این پدیده صرفا زمانی رخ می دهد که زمین کروی باشد. اگر زمین مسطح باشد تبدیل شب به روز و روز به شب به طور ناگهانی صورت می گیرد.

آیه زیر نیز به کروی بودن زمین اشاره می کند.
«خلق السّموات و الأرض یکوّر الّیل علی النّهار و یکوّر النّهار علی الّیل».(سوره زمر: بخشی از آیه 5)
کلمه کوره به معنای «روی هم افتادن» «یا پیچیدن» است. طریقی که عمامه دور سر می پیچد. روی هم افتادن و پیچیدن شب و روز هنگامی اتفاق می افتد که زمین کروی باشد. زمین مثل توپ گرد نیست، بلکه در دو قطب مسطح است.آیه زیر به توصیف ظاهر زمین می پردازد:
«و الأرض بعد ذلک دحئها؛ و زمین را بعد از آن گسترش داد».(سوره نازعات، آیه 30)
کلمه عربی برای تخم، دحاها است که به معنای تخم شتر مرغ است. تخم شتر مرغ شبیه شکل گوی و مانند زمین است. پس قرآن شکل زمین را درست توصیف می کند، گر چه عقیده رایج هنگام نزول قرآن این بود که زمین مسطح است.

نور ماه نور انعکاسی است

در گذشته بر این باور بودند که ماه، نور خود را متجلّی می کند. اکنون علم می گوید، نور ماه نور انعکاسی است. به هر حال این حقیقت 1400 سال پیش در قرآن در آیه زیر بیان شده است.

«تبارک الّذی جعل فی السماء بروجاً و جعل فیها سراجاً و قمراً منیراً؛جاودان و پر برکت است آن (خدایی) که در آسمان ها منزلگاه هایی برای ستارگان قرار داد و در میان آن، چراغ روشن و ماه تابانی آفرید».(سوره فرقان، آیه 61)

شمس به معنای خورشید است.به کلمه شمس به عنوان سراج به معنای «مشعل» یا وهّاج به معنای «لامپ پر نور» و یا ضیاء به معنای «نور درخشان» اشاره می شود.همه این توصیف ها برای خورشید مناسب است زیرا خورشید با انفجار درونی،گرما و نور شدیدی ایجاد می کند.

کلمه عربی برای ماه قمر است که در قرآن به عنوان منیر یعنی جسم نورانی که نور می دهد توصیف می شود. باز توصیف قرآن دقیقاً با طبیعت ماه که از خود نور نمی دهد و جسمی است که نور خورشید را منعکس می کند، تناسب دارد.حتی یک بار هم از ماه به عنوان سراج، وهاج و یا ضیاء یاد نشده و یا خورشید به عنوان نور ومنیربه کار نرفته است. پس در قرآن تفاوت بین ماهیت نور ماه و نور خورشید تشخیص داده شده است.

آیه های زیر در رابطه با ماهیت نور خورشید و ماه است.
«هو الّذی جعل الشّمس ضیاءً و القمر نوراً؛ او کسی است که خورشید را روشنایی و ماه را نور قرار داد».(سوره یونس، آیه 5)

«الم تروا کیف خلق اللّه سبع سموات طباقاً؛ آیا نمی دانید چگونه خداوند هفت آسمان را یکی بالای دیگری آفریده است».(سوره نوح، آیه 15)

«و جعل القمر فیهنَّ نوراً و جعل الشمس سراجاً؛ و ماه را در میان آسمان ها مایه روشنایی، و خورشید را چراغ فروزانی قرار داده است؟!».(سوره نوح، آیه 16)

نویسنده: زهرا آقا محمّد شیرازی

منابع: 

بشارت ، آذر و دی 1385، شماره 56


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

تاريخ : دو شنبه 28 مرداد 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

قوم عاد سازندگان اهرام مصر

قوم عادسازندگان اهرام مصر

قوم عاد سازندگان اهرام مصر

به دقت آيات قرآن را درباره فرعونيان و قوم عاد بررسى كرده و آنها را دسته بندى كرده نتيجه تحقيقات اين شد كه اهرام مصر نمى ‏تواند متعلق به فرعونيان باشد بلكه انحصاراً متعلق به قوم عاد است.

محورهايى كه در اين مقاله مورد بحث قرار مى گيرد عبارت اند از:

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 28 مرداد 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

بررسی دیدگاه مستشرقان در مورد سیره و تاریخ‌ نگاری (با رویکرد قرآنی)

https://media.farsnews.ir/Uploaded/Files/Images/1391/03/09/13910309000361_PhotoA.jpg

بررسی دیدگاه مستشرقان در مورد سیره و تاریخ‌ نگاری (با رویکرد قرآنی)

چکيده

موضوع سیره و تاریخ‌نگاری بخشی از مقاله «سیره و قرآن» نگارش ویم رافن از دایرة المعارف قرآن لیدن است. نویسنده مقاله، گزارشی از معانی مختلف واژه سیره، سیره‌نویسان، انواع سیره و در پایان سیره و تاریخ‌نگاری ارائه می‌دهد. نویسنده با اشاره به دیدگاه‌های سیره‌پژوهان غربی، سیره‌پژوهی را از قرون اخیر آغاز می‌کند و تاریخ‌نگاری سیره و قرآن را جزء دیدگاه‌های مستشرقان بیان می‌کند.
در این نوشتار، با مراجعه به منابع، به تکمیل و توضیح مباحث و ارائه کامل‌تر تاریخچه سیره‌پژوهی در غرب پرداخته شده و دیدگاه آنان درباره تاریخ‌نگاری سیره و قرآن مردود معرفی شده است.

 


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 28 مرداد 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

قرآن و تاریخ

دروازه قرآن شیراز ، گذرگاهی از تاریخ و اعتقاد

قرآن و تاریخ

اهتمام قرآن به تاریخ

كلمه" تاريخ" بر وزن" تعريف" مصدر و به معناى شناختن حوادث و علت و زمان پديد آمدن آن است، و اصطلاحا به معناى باستان‏شناسى و طبقات الارض نيز استعمال مى شود، و گفتار ما در معناى لغوى آن يعنى تاريخ نقلى است و تاريخ نقلى عبارت است از ضبط حوادث كلى و جزئى، و نيز نقل آن و گفتگو پيرامون آن.

بايد دانست كه بشر از قديم‏ترين عهد زندگى و زمان وجودش در زمين به ضبط حوادث اهميت مى ‏داده، و تا آنجا كه ما مى ‏دانيم در هر عصرى از اعصار عده‏اى ديگر هم يا به ذهن مى‏سپرده‏اند، و يا يادداشت نموده و يا كتاب تاليف مى ‏كرده ‏اند، و عده‏اى ديگر هم آنچه را كه آنان ضبط كرده بودند دست به دست مى‏گرداندند، و پيوسته انسان در جهات مختلف زندگى خود از تاريخ استفاده مى‏كرده، يا در طرز تشكيل اجتماع از تاريخ الگو بر مى‏گزيده، و يا از سرگذشت گذشتگان عبرت مى‏ گرفته، و يا داستان‏ سرايى مى‏كرده، و يا با نقل آن شوخى و تفريح مى‏كرده، و يا در مسائل سياسى، اقتصادى، صنعتى و يا غير آن مورد استفاده قرار مى‏داده ‏اند.

ليكن فن تاريخ با اين همه شرافت و منافع كه دارد، همواره ملعبه دو عامل فساد بوده، و از اين به بعد هم خواهد بود، و اين دو عامل تاريخ را از صحت طبع، و صدق بيان به سوى باطل و دروغ منحرف كرده است.

 

دو عامل مهم همواره در فن تاريخ دخالت كرده و موجب فساد و بى اعتباري آن گشته ‏اند

عامل اول:

حكومت‏هاى خودكامه ‏اى بوده كه به حكم خودكامگى و داشتن قوه و قدرت، هر چيزى كه به نفعش تمام مى‏شد، اشاعه مى‏داده است، (هر چند دروغ محض مى‏بود) و هر چه را كه به ضررش تمام مى‏شده، با اعمال قدرت، جلوى اشاعه آن را مى‏گرفته است، (هر چند كه صدق محض مى‏بود) و يا آن را به صورتى اشاعه مى‏داد كه باز به نفعش تمام شود، و اين چيزى نيست كه كسى در آن ترديد داشته باشد (اصلا اقتضاى خودكامگى همين است و همواره به چشم خود مى‏بينيم) كه اينگونه حكومت‏ها باطل و دروغ را به لباس حق و صدق در مى‏آورند، و به خورد مردم مى‏دهند علتش هم اين است كه انسان چه فرد فردش و چه مجتمعش، بر اين فطرت مفطور شده و به هر جور كه ممكن باشد منافع را به سوى خود جلب نموده، و ضررها را از خود دفع مى‏كند، و كسى كه كمترين شعورى داشته باشد و بتواند اوضاع حاضر عصر خود را درك نموده و در تاريخ امت‏هاى گذشته و حتى امت‏هاى خيلى دور نظر بيفكند، اين حقيقت را مى‏بيند.

 

عامل دوم:

متهم بودن بينندگان و شنوندگان حوادث و مطالب تاريخى، و نيز آن كسانى است كه از ايشان نقل مى‏كنند، و يا در كتاب خود مى‏آورند، و چون ما مى‏دانيم كه اين دو طايفه، خالى از احساسات باطنى و يا تعصب‏هاى قومى نيستند، و در آنچه كه تحمل مى‏كنند و يا در باره آن داورى مى‏نمايند حب و بغض و يا تعصب‏هاى درونى را دخالت مى‏دهند، براى اينكه حاملين اخبار در گذشته، با در نظر گرفتن اينكه حكومت در اعصار ايشان حكومت دين بوده، و قهرا خود آنان متدين به يكى از اديان و مذاهب بوده ‏اند، و احساسات مذهبى و تعصبات قومى در ايشان شديد بوده، قهرا اخبار تاريخى آنان از آن جهت كه يك حدى از آن به احكام دين بر مى‏خورده، مشوب با آن احساسات و تعصبات بوده است.
هم چنان كه امروزه به چشم خود مى‏بينيم احساسات و تعصب‏ هاى شديدى كه مردم مادى نسبت به آزادى در شهوات و هواهاى نفسانى و عليه دين و عقل دارند باعث شده كه خبرنگاران امروز آن تعصب‏ها را در اخبارى كه مى‏دهند و يا مى‏نويسند دخالت دهند، همانطور كه گذشتگان در آنچه ضبط كرده و نقل نموده ‏اند، دخالت داده‏ اند. و از اينجا است كه مى‏بينى هيچ نويسنده ‏اى كه متدين به دينى و مذهبى است در كتاب خود و گردآورى ‏هايش خبرى كه مخالف و بر ضرر مذهبش باشد نياورده، پس اهل هر مذهب هر چه در باره مذهبش نوشته موافق با اصول مذهب خود بوده هم چنان كه امروز هم هيچ گفتارى تاريخى در نوشته ‏هاى ماديين نمى‏بينى، مگر اينكه از جهتى و به وجهى مذهب ماديت او را تاييد مى‏كند.

 

عوامل ديگرى كه در گذشته و در عصر حاضر موجب بد گمانى به تاريخ نقلى شده ‏اند

از آن دو عامل گذشته، عواملى ديگر هست كه باعث فساد و بى‏اعتبارى تاريخ شده، از آن جمله يكى نبودن وسائل گرفتن خبر، و ديدن واقعه، و ضبط و نقل آن براى ديگران، و تاليف كتابى در باره آن، و حفظ و نگهدارى آن كتاب از پوسيدن و دگرگونى و گم شدن، بوده است، و اين عوامل هر چند امروز در بين نيست (و در اين عصر به آسانى مى‏توان اخبار آن طرف دنيا را در اين طرف گرفت، و حتى با چشم ديد، و آن را به سهولت ضبط نمود، و به وسيله رسانه ‏هاى گروهى انتشار داد، و در اسرع وقت چاپ نموده و در كتابخانه ‏هاى مدرن از پوسيدن و دگرگونگى و گم شدن حفظش كرد) چون شهرها به هم نزديك شده و وسائل ارتباط بسيار و نقل و انتقال و تحول آسان گشته، ليكن بلاى تاريخ، از جهتى ديگر عمومى شده، و آن مساله سياست است، كه در تمامى شؤون زندگى انسان مداخله مى‏كند، و چرخ دنياى امروز بر محور سياست (كه خود فنى از فنون شده است) دور مى‏زند، و با تحول آن، همه اخبار دنيا ناگهان از حالى به حالى مى‏شود و اين خود عاملى بزرگ و دردى بى درمان است كه آدمى را نسبت به تاريخ بدگمان مى‏سازد، حتى تاريخ را به سقوط تهديد مى ‏كند.
وجود نواقص و يا به عبارتى ديگر، نواقصى كه براى تاريخ نقلى شمرديم علت عمده بى‏اعتنايى علماى امروز نسبت به تاريخ است، و باعث شده كه دانشمندان بطور كلى از تاريخ نقلى دورى نموده به تاريخ زمينى (يعنى باستان‏شناسى) روى آوردند و اين علم هر چند از پاره‏اى اشكالات كه در كار تاريخ نقلى بود سالم و به دور است مثلا دستخوش مداخلات حكومت‏ها نشده، و ليكن از بقيه اشكالات خالى نيست، براى اينكه اين دانشمندان نيز داراى احساسات و تعصب‏هايى هستند، اينها نيز تحت تاثير سياست‏ها قرار مى‏گيرند، پس آنچه كه از اسرار باستان‏شناسى خود افشا مى‏كنند نمى‏تواند مورد اعتماد قرار گيرد، ممكن است در آنچه افشا مى‏كنند و در آنچه كتمان مى‏نمايند و تغيير و تبديل مى‏دهند، اعمال سياست كنند، يعنى چيزى را افشا كنند كه واقعيت نداشته باشد، و چيزهايى را كه واقعيت دارد كتمان نمايند، و يا در آن تغيير و تبديلى بدهند.
اين بود حال تاريخ و عوامل متعددى كه از جهات مختلف، آن را تباه كرده و تا ابد هم‏ قابل اصلاح نيست.
بنا بر اين چنين تاريخى كه حال و وصفش را ديدى، نمى‏تواند با قرآن كريم در داستان‏هايى كه نقل مى‏كند مقابله كند، براى اينكه قرآن كريم وحى الهى و منزه از خطا و مبراى از دروغ است، پس تاريخ نمى‏تواند با آن معارضه كند، چون تاريخ هيچ پشتوانه‏اى براى ايمنى از دروغ و خطا ندارد، بلكه همانطور كه ديديد دستخوش عوامل كذب و خطا است.

 

امتياز و اعتبار داستان‏هايى كه در قرآن آمده نسبت به عهدين و كتب تاريخ‏

پس اگر مى‏بينيم اغلب داستانهاى قرآنى (نظير داستان طالوت)، مخالف با نقلى است كه در كتب عهدين (تورات و انجيل) است، نبايد در صحت آنچه كه در قرآن آمده شك كنيم، براى اينكه كتب عهدين، چيزى زائد بر تواريخ معمولى نيست و مانند ساير تواريخ، از دستبرد عوامل بالا، دور نمانده بلكه آن نيز ملعبه آن عوامل قرار گرفته است، علاوه بر اينكه سراينده داستان صموئيل و شارل به نقل كتب عهدين، معلوم نيست كه كيست و به هر حال ما اعتنايى به مخالفت تاريخ و مخصوصا عهدين، با آنچه كه در قرآن آمده نداريم، پس تنها قرآن كريم كلام حق و از ناحيه خداوند تبارك و تعالى است.

از اين نيز كه بگذريم، قرآن اصلا كتاب تاريخ نيست و منظورش از نقل داستان‏هاى خود قصه ‏سرايى مانند كتب تاريخ و بيان تاريخ و سرگذشت نيست، بلكه كلامى است الهى كه در قالب وحى ريخته شده، و منظور آن هدايت خلق به سوى رضوان خدا و راههاى سلامت است، و به همين جهت است كه مى‏بينيم هيچ قصه‏اى را با تمام جزئيات آن نقل نكرده، و از هر داستان، آن نكات متفرقه كه مايه عبرت و تامل و دقت است و يا آموزنده حكمت و موعظه ‏اى است و يا سودى ديگر از اين قبيل دارد، نقل مى‏كند هم چنان كه در داستان مورد بحث، يعنى قصه طالوت و جالوت، اين معنا كاملا به چشم مى‏خورد، در آغاز مى‏فرمايد:" أَ لَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَإِ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ" آن گاه بقيه جزئيات را رها كرده و مى‏فرمايد:" وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً ..." باز بقيه مطالب را مسكوت گذاشته مى‏فرمايد:" وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ‏ ..."، آن گاه مى‏فرمايد:" فَلَمَّا فَصَلَ طالُوتُ‏ ..."، بعدا جزئيات مربوط به داوود را رها نموده و مى‏فرمايد:" وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ‏ ...".
و كاملا پيدا است كه اگر مى‏خواست اين جمله‏ها را به يكديگر متصل كند، داستانى طولانى مى‏شد، و ما در گذشته هم آنجا كه داستان گاو بنى اسرائيل را در سوره بقره تفسير كرديم، خواننده را به اين نكته توجه داديم و اين نكته در تمامى داستان‏هايى كه در قرآن آمده، مشهود است و اختصاصى به يك داستان و دو داستان ندارد، بلكه بطور كلى از هر داستان آن قسمت‏هاى برجسته‏اش را كه آموزنده حكمتى يا موعظه‏اى و يا سنتى از سنت‏هاى الهيه است‏ كه در امت‏هاى گذشته جارى شده نقل مى‏كند، هم چنان كه اين معنا را در داستان حضرت يوسف ع تذكر داده و مى‏فرمايد:" لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبابِ"  و نيز مى‏فرمايد:" يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَ يَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ"  و نيز فرموده:" قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ، هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ".  و آياتى ديگر از اين قبيل.

 

نویسنده: سید محمد حسین طباطبایی

پی نوشت:

1.   - به راستى در داستان ايشان عبرتى است براى خردمندان." سوره يوسف، آيه 111"
2.   - خدا مى‏خواهد شما را به سنت‏هايى كه در امت‏هاى قبل از شما جريان داشته، هدايت كند. " سوره نساء، آيه 26"
3.   - قبل از شما سنت‏هايى جريان يافته، پس در زمين بگرديد و ببينيد عاقبت تكذيب كنندگان چگونه بوده، اين قرآن بيانى است براى مردم و هدايت و موعظه‏اى براى مردم با تقوا." سوره آل عمران، آيه 138".
 

منابع: 

ترجمه تفسير الميزان ؛ سوره بقره - ذيل آیات 244-252


موضوعات مرتبط: معلومات قرآنی
برچسب‌ها: معلومات قرآنی

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 28 مرداد 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |
صفحه قبل 1 2 3 صفحه بعد
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.