ندای وحی

قرآنی ،اعتقادی،مذهبی ، تربیتی

تدبر در سوره ي مبارکه ي بقره (3)

اکبر احمدی
ندای وحی قرآنی ،اعتقادی،مذهبی ، تربیتی

تدبر در سوره ي مبارکه ي بقره (3)

 تدبر در سوره ي مبارکه ي بقره (3)


 

عکس و تصویر روز جمعه س ودهن خوشبو میکنیم با ذکر صلوات الهم صل علی محمدوال محمد وعجل ...
مجری: علی صبوحی طسوجی

  3-3-2- کلام 3. آیات 63 تا 74

یادآوری پیمانها و پیمان شکنی ها

45. یکی از توصیه هایی که در کلام اول این فصل، خطاب به بنی اسرائیل آمده بود، یادآوری نعمات الهی بر ایشان بود: «یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ اذْکُرُواْ نِعْمَتِیَ الَّتِی أَنْعَمْتُ عَلَیْکُمْ »، که در کلام دوم به تفصیل مورد بررسی قرار گرفت. توصیه دیگری که در همان کلام نسبت به بنی اسرائیل مطرح شده بود، وفا به پیمانهایی بود که خدا از ایشان گرفته است: «وَأَوْفُواْ بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ»، کلام سوم به تفصیل، این پیمانها و عهدشکنی های بنی اسرائیل را بیان می کند.

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : یک شنبه 8 فروردين 1400 | 8:58 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تدبر در سوره ي مبارکه ی انعام (2)

تدبر در سوره ي مبارکه ي انعام (6)

مجري: علي صبوحي طسوجي

  2-1- فصل 2. آيات 33 تا 67
اين فصل داراي چهار کلام است: کلام اول، آيات 33 تا 39؛ کلام دوم، آيات 40 تا 50؛ کلام سوم، آيات 51 تا 55؛ و کلام چهارم، آيات 56 تا 67.

جدايي فصل 2 از فصل 1:


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : یک شنبه 8 فروردين 1400 | 8:54 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تدبر در سوره ي مبارکه ي انعام (1)

تدبر در سوره ي مبارکه ي انعام (1)

مجري: علي صبوحي طسوجي
 
هر يک از سوره هاي قرآن کريم، به عنوان مصداق تام و رسمي سخن حکيمانه، داراي دو ويژگي اساسي است: نخست، انسجام سخن؛ دوم، هدايتي بودن سخن؛ در کتاب آموزش تدبر در سوره هاي قرآن کريم «3»، در ارائه تدبر هر سوره بخشي مستقل براي تبيين هر يک از اين دو ويژگي اساسي در نظر گرفته شده است، گفتني است سوره هاي مورد بحث در اين کتاب، غالباً چند فصلي هستند:

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : یک شنبه 8 فروردين 1400 | 8:51 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تدبر در قرآن در علوم مختلف

لزوم تدبر در قرآن کریم و ثمرات مترتب بر آن

گفته می شود که در قرآن هر تر و خشکی وجود دارد. آیا مجازیم برای استفاده های مادی و کشف مسائل علمی مثلا تحققات مهندسی کامپیوتر، شیمی، فیزیک و ... از آیات قرآنی و تدبر در آنها استفاده کنیم؟

 


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 28 بهمن 1399 | 9:19 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تدبر در قرآن و روزه

http://altadabbor.com/wp-content/uploads/1040604_464.jpg

با سلام.می خواستم در مورد تدبر در قران و تدبر در روزه سوال کنم. توی یه حدیث از امام علی(ع) خوندم که قران خوندن بدون تدبر و روزه گرفتن بدون تدبر هیچ فایده ای نداره . ما وقتی قران میخونیم ترجمه ی اون رو هم میخونیم ایا این کافیه ؟ اگه نیست باید چه جور باشه ؟حتما باید تفسیر بخونیم ؟تدبر در روزه چی ؟ اصلا روزه میگیریم که به چی برسیم ؟ شنیدیم و دیدیم که همه میگن روزه برای اینکه ما گرسنگی بکشیم تا به یاد فقیر ها باشیم اما فکر نمیکنم این تنها هدف روزه ای که خدا این همه روش تاکید کرده و بهترین ماهشو به روزه اختصاص داده باشه . وگفته تمام این ماهو روزه بگیریم و حتی شاید همین روزه گرفتن این ماه ، مقام این ماه رو بالا برده باشه !
با تشکر .

 


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 28 بهمن 1399 | 9:16 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تفاوت تفسیر و تدبر در قرآن

تفاوت های اساسی تفسیر قرآن و تدبر در قرآن چیست؟

در پاسخ به سوال شما ابتدا به معنای تفسیر و سپس به معنای تدبر در قرآن کریم اشاره می نماییم.

چیستی و ماهیت تفسیر:

الف) معنای لغوی تفسیرتفسیر از ریشه "فسر" مصدر باب تفعیل است ولغت شناسان معانی متعددی برای این واژه آورده اند که برخی از آنها عبارتند از:
کشف مراد از لفظ مشکل7 ؛ کشف معنای لفظ و اظهار آن8 ؛ بیان نمودن معنای سخن9 ؛ بیان و تشریح معنا و لفظ آیات قرآن10 ؛ کشف معنای معقول11 ؛ اظهار معنای معقول12 ؛ بیان13 ؛ ابانه14 ؛ بیان و توضیح دادن شیء15 ؛ آشکار ساختن امر پوشیده16 ؛ شرح قصه های مجمل قرآن کریم17 و

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 28 بهمن 1399 | 9:12 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

چگونگی تفکر و تدبر

قرآن کریم فقط تلاوت نیست!تدبر و اندیشدن نیز، راهگشاست

چگونه در قرآن تفکر و تدبر کنیم؟

هر روز قرآن بخوانید. از آغاز قرآن شروع‌ کنید و به پایان آن برسید. منظم و یکسان نه هر از گاه و از هرجا‌ که شد.
روزهای اول شاید مشکل باشد ولی اگر روزانه برنامه منظمی برای تلاوت داشته باشید، با قرآن مأنوس خواهید شد و هرکس با قرآن مأنوس شود، قرآن خود راهنمایش می‌شود.
هر روز پیش از خواندن قرآن، دعای آن را نیز بخوانید و از خداوند تأثیر آن را بر جسم و روان خود بخواهید. بهترین دعا در این زمینه، چنین است:
« اللهم بالحق انزلته و بالحق نزل اللهم عظّم رغبتی فیه و اجعله نوراً لبصری و شفاءً لصدری و ذهاباً لهمی و حزنی. اللهم زیّن به لسانی و جمّل به وجهی و قوّ به جسدی و ارزقنی حق تلاوته علی طاعتک آناء اللیل و اطراف النّهار و احشرنی مع ‌النّبی محمّد و آله ‌الاخیار‌ الابرار؛خداوندا تو را سوگند به آن حقی که به خاطر آن قرآن را نازل‌کردی و به حق نزول آن، میل مرا به آن زیادکن و آن را نوری برای دیدگانم قرارده و درمانی برای روانم و زداینده‌ای برای اندوهم. خداوندا زبانم را با آن نیکوگردان و رویم را با آن زیباگردان و تنم را به آن نیرو بخش و حقی که از تلاوت آن نصیبم می‌گردد، اطاعت و فرمانبرداری از تو در روز و شب باشد و مرا با نبی خودت محمد(ص) و خاندان برگزیده و نیکوی او محشورگردان.»[ ر. ک: فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، مقاله «ادعیه قرائت قرآن». ]
در این زمینه (و دربارهختم قرآن) دعاهای دیگری هم هست،[ همان.] ولی این دعا بر دیگر دعاها برتری ‌دارد؛ زیرا دارای مضمون‌های جالب، مفید و قابل ‌فهمی ‌است و با جسم و روان انسان در ارتباط‌ کامل ‌است.
توجه نمائید که اگر به ادبیات عرب، مفاهیم و معانی قرآن، علوم قرآن و حدیث آشنا نیستید، از ترجمه ها و تفسیرهای مناسب استفاده کنید.
از کنار هیچ آیه‌ای نگذرید مگر آن‌که به اندازه درک خود از معارف آن فهمیده باشید. اگر وقت ندارید که در آیه تدبر کنید، آن را یادداشت ‌کنید تا در فرصت مناسب از اساتید پرسیده و به فهم آن نایل شوید.
آیات مشابه را تا آنجا که می‌شود، با یکدیگر مقایسه و علت تشابه و تفاوت را دریابید و نتیجه تفکر خود را با استفاده از تفاسیر معتبر و برجسته ارزیابی کنید
ممکن است امروز از یک آیه یک موضوع را درک کنید؛ و زمانی دیگر یا به راهنمایی خود قرآن و یا به دلیل آگاهی‌های بیشتر، موضوع دیگری را درک ‌کنید. این یکی از ویژگی‌های قرآن کریم است که ممکن‌ است یک آیه را حتی چندین سال بخوانید ولی به نکته یا نکته‌هایی که در خود نهفته دارد پی‌نبرید، و روزی به ‌ناگاه چیزی برایتان روشن ‌‌شود که هرگز فکرش را نمی‌کردید. با این حال نباید به این بسنده‌ کنید که نکته‌ اصلی را یافته‌ام، زیرا برخی آیات آن قدر نکته‌ها دارند که اعجاب ‌بر انگیزند.
اگر با این روش خو کنید، بسته به توان، کشش و انگیزه خویش، دیر یا زود، با واژهگان خاص، فرهنگ و شیوه نوشتاری و گفتاری قرآن آشنا می‌شوید، و دارای صفت « متدبّر‌القرآن» می‌شوید. در نتیجه‌ اگر کسی به ‌جای آیه، حدیثی نقل ‌کرد و آن را آیه خواند یا بر عکس، شما که با آیات قرآن مأنوس هستید، آن‌ها را باز خواهید شناخت.
یکی از راه‌های تدبّر در قرآن، گردآوری آیه‌های مختلف درباره یک موضوع،‌ و نهادینه‌ کردن آن‌ها با تکرار کردن در خود است؛ مثلاً در مورد « من یتّق ‌الله…» اگر آیه‌ها را فراهم‌ آوریم و هر روزه بخوانیم، پس از مدتی در ما نهادینه شده، و «تقوی» را در خود احساس‌ می‌کنیم.
فصل نهم: حفظ قرآن

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

تاريخ : شنبه 13 دی 1399 | 10:3 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

هدف از تدبر در قرآن

ضرورت تدبر و انس با قرآن

هدف از تدبر در قرآن کریم چیست؟

قرآن کتاب هدایت، زندگی، شفاء، نور و سعادت دنیا و آخرت است. خداوند قرآن را برای بشر تا قیامت نازل کرد و هیچ کتابی را جایگزین آن هم قرار نداده است. این کتاب و سخنان اللهی در بین مسلمین مهجور مانده است. از ابتدایی ترین سطح مهجوریت گرفته تا عمیق ترین سطح آن یعنی عمل نکردن به دستورات سعادت بخش آن، همه و همه مستلزم تفکر و تدبر در قرآن است. آیات قرآن مجید و احادیث صحیح به دقت و تدبر در معانی قرآن تشویق فراوان کرده، و عدم تدبر به شدت مورد ملامت و توبیخ قرار گرفته است. تدبر در قرآن کریم از جمله آداب معنوی قرآن کریم است. و تا کسی نسبت به قرآن کریم رعایت مجموع آداب را ننماید از فیض آن بهره مند نشود. در سوره محمد (صل الله علیه و آله) آیه ۲۴ می فرماید: «أَفلا یتدبَّرونَ القرآن أَم علی قلوبٍ أَقفالها» آیا به آیات قرآن کریم نمی اندیشند؟ یا [مگر] بر دل هایشان قفل هایی نهاده شده است؟».این آیه و بیش از ۵۰ آیه دیگر که امر به تدبر، تعقل و تفکر در آیات قرآن دارد همگی حکایت از آن دارد که تدبر در قرآن را امری روزمرّه و جز برنامه های روزانه خود در هنگام تلاوت قرآن قرار دهیم. دقت در معنا و تعریف تدبر ما را به این رهنمون می سازد که برای یافتن باطن های متعدد آیات باید به تدبر روی بیاوریم. این واژه دارای معانی فراوانی است که به ارتباطی خاص دارند: «تدبر» ازر ماده«دُبُر» به معنی پشت و پشت‌ سر اشیاءپایان و آخر و زاویه آمده است. (۲) نگریستن به عاقبت و آخر آن کار و تأمل و فکر نمودن در آن، همچنین به معنای چاره‌جویی، تنظیم، اداره کردن و وضع مقدمات هم آمده است. (۳)۱. قرآن مجید برای نزول خود اهدافی را ذکر کرده است. بخشی ناظر به بعد بینش و فکر انسان و بخشی دیگر به گرایش‌های انسان و بخشی هم رفتار انسان را مد نظر قرار داده است. در قرآن و روایات بسیار به تدبر در قرآن ترغیب گردیده و افرادی که تدبر نمی نمایند مورد مذمت قرار گرفته اند. در ادامه برخی از اهداف تدبر در قرآن:


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 13 دی 1399 | 10:1 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

شیوه حفظ موضوعی قرآن

hefz mozoee qoran

 

 

 

 

 

 

 

 

قرآن روچطوربصورت موضوعی حفظ کنیم کتابهایی معرفی نمائید؟

شیوه حفظ موضوعی
آنگاه که شیفته آیات آسمانی، کلمات و موضوعات آن را به ذهن می سپارد؛ دریچه ای نو به سوی «تدبر و تفکر» در واژه های الهی قرآن فراروی اوگشوده می گردد. او با «آشنایی بیشتر و عمیق تر با مفاهیم» قدسی این نامه عرشی، بیش از پیش با نورانیت آن انس می گیرد و تلألو اشعه های زندگی بخش قرآن را در سراسر روح خود احساس می کند؛ آنچنان که « آثار اخلاقی، اجتماعی و اعتقادی» این کتاب هدایت در وجود او نمایان می شود و زمینه ساز عمل به زمزم جان افزای وحی می گردد.

 


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 13 دی 1399 | 9:56 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تدبر در قرآن

تدبر در قرآن
قرآن میگوید: وَ العاقِبَةُ لِلمُتَّقین؛(۴) خب عاقبت -پایان کار- یعنی چه؟ پایان کار متعلّق است به متّقین؛ هم پایان کار دنیا متعلّق به متقّین است، هم پایان کار آخرت متعلّق به متّقین است، هم مبارزات اگر بخواهد پیروز بشود متعلّق به متّقین است، هم در میدان جنگ اگر بخواهید بر دشمن پیروز بشوید باید متّقی باشید. ببینید! [اگر] دقّت بکنید، [می‌بینید] عاقبت مال متّقین است؛ این را یک خرده عمق پیدا کنیم، دقّت پیدا کنیم، از جمله نگذریم. [یا مثلاً:] وَ لَنَبلُوَنَّکُم بِشَیءٍ مِنَ ‌الخَوفِ وَالجوعِ وَ نَقصٍ مِنَ الاَموالِ وَ الاَنفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصابِرین؛(۵) این خوف چیست؟ جوع‌‌ چیست؟ انسان بایستی تأمّل کند بر روی این کلمات، بر روی این مفاهیم؛ معنای این، همان تدبّر در قرآن است؛ تدبّر در قرآن، اینها است.۱۳۹۸/۰۲/۱۶
بیانات در محفل انس با قرآن کریم


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

تاريخ : چهار شنبه 5 آذر 1399 | 5:33 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تدبر در قرآن

فرهنگ سازی تدبر در قرآن

تدبر در قرآن
تلاوت قرآن مقدّمه‌ی فهم قرآن و به دست آوردن معرفت قرآنی است؛ این را بایستی برای خودمان تأمین کنیم. اگر تلاوت، تلاوت درست و به‌جایی باشد، دو فایده‌ی مهم را باید به ما بدهد: یکی اینکه معنویّت ما را، روح معنوی ما را تعمیق کند، عمق ببخشد. ما غرق در امور مادّی هستیم؛ انسانها احتیاج دارند به توجّه معنوی، به روح معنویّت و این با تلاوت قرآن -اگر خوب تلاوت کنیم قرآن را- حاصل میشود. و دوّم اینکه به فکر خودمان و اندیشه‌ی خودمان مدد برسانیم و آن را از معرفت قرآنی تغذیه کنیم؛ یعنی قرآن، هم در دل ما اثر میگذارد، هم در ذهن ما اثر میگذارد. اگر با قرآن مأنوس بشویم، خیلی از مفاهیم حیات و زندگی برای ما روشن خواهد شد. کج‌رَوی‌ها، بدفهمی‌ها، یأسها، خیانتهای انسانها به یکدیگر، دشمنی‌های انسانها با یکدیگر، ذلیل کردن انسانْ خود را در مقابل طواغیت عالم و امثال اینها، همه ناشی از دوری از قرآن است. قرآن، هم به ما معنویّت میدهد، هم به ما معرفت میدهد.۱۳۹۸/۰۱/۲۶
بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در مسابقات بین‌المللی قرآن


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

تاريخ : چهار شنبه 5 آذر 1399 | 5:29 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

جایگاه تفکر و تدبر در قرآن

قرآن عامه مردم را دعوت به تدبر کرده است/تفاوت تدبر و تفسیر به رأی

جایگاه تفکر و تدبر در قرآن چگونه است؟

قرآن تنها برای قرائت و تلاوت نیست، بلکه از اهداف آن تفکر و تدبر، ذکر (یادآوری)، انذار و خارج کردن انسان‌ها از ظلمات به نور و هدایت است. قرآن به طور مستقیم و غیرمستقیم به تفکر و تدبر دعوت کرده است. و به اشکال مختلف ارزشمندی صاحبان عقل، تفکر و تدبر را بیان نموده است.[ ر. ک: سوره زمر، آیه۹؛ سوره مجادله، آیه۱۱ ] : « الَّذینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِکَ الَّذینَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِکَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ؛ بندگانم را بشارت ده،آنان که چون سخنی بشنوند به نیکوترین وجه عمل کنند، آنان هستند که خداوند به لطف خاص خود هدایتشان فرموده و هم آنان به حقیقت خردمندان عالم اند»[ زمر/۱۸.] و انسان را به تفکر در آفرینش و تفکر در خودشان دعوت کرده است. [ ر. ک: سوره آل عمران، آیه ۱۹۱؛ سوره روم، آیه ۸ . ]

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : چهار شنبه 5 آذر 1399 | 5:23 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

اهمیت تفکّر و تدبّر در قرآن

«دست گردانیِ احسان» به چه معناست؟

تفکّر و تدبّر در قرآن، چه میزان اهمیت دارد؟

نزول قرآن و تبیین و تفسیر پیامبر(ص) و ائمه (ع) برای تعقل، تفکر و تدبر بیشتر است. قرآن کتابی است که درک و فهم و شکوفایی پیام ها و معارف آن، در پناه اندیشیدن حاصل می‌شود.
قرآن در این زمینه می فرماید: « وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ؛ وحی آسمانی را برای روشن کردن آیات الهی قرآن، بر تو نازل کردیم و شاید آنان تفکر کنند.»[ سوره نحل، آیه ۴۴ .]
پس انتظار آن است که انسان، آیات قرآن را در کنار بیانات پیامبر(ص) و سنت قرار داده، در آن‌ها بیاندیشد و مجهولات خود را مرتفع سازد؛ زیرا تنها در سایه تفکر و تدبر در آیات است که بسیاری از سوالات اساسی انسان، پاسخ داده می شود. قرآن به پیامبر(ص) می فرماید: «قُلْ هذِهِ سَبِیلِی أَدْعُوا إِلَی اللَّهِ عَلی بَصِیرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِی؛ بگو این راه من است به سوی خدا که با بصیرت تمام من و پیرامون من دعوت می کنیم.»[ سوره یوسف، آیه ۱۰۸ .]
آیات قرآن، از معارف و دستورهایی سخن می گوید از مسئولیت های انسان و نظام پاداش و جزا صحبت می ‌کند و عواقب مثبت و منفی رفتارش را متذکر می شود.
با تدبر در آیات و عواقب و لوازم آن‌ها و آثار مترتب بر عمل کردن یا نکردن بر مقتضای آن‌ها است که دل و قلب انسان راه می افتد و از بشارت های قرآن بهره می گیرد و تهدیدهایش در او مؤثر می افتد.
قرآن در این زمینه می فرماید: «أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلی قُلُوبٍ أَقْفالُها؛ آیا در قرآن تدبر نمی کنند یا آنکه بر دل آنها قفل زده شده و راه نمی افتد.»[ سوره محمد، آیه ۲۴ .]
پس تفکر و تدبر در قرآن، به ایجاد روح بصیرت و روشن بینی و زنده شدن و فعال شدن قدرت درک قلب و جان آدمی است.
در روایات نیز ثواب تدبّر در آیات قرآن، از قرائت آن بیشتر معرفی شده است:
«لا خیر فی قرائة لیس فیها تدبّر؛ [آگاه باشید که ]خیری در تلاوت قرآن بدون تفکّر و ارزیابی آن وجود ندارد»[ بحارالانوار، ج ۹۲، ص ۲۱۱ .]
اصولاً از مقایسه آیه ۱۲۱ سوره بقره «الذین آتینا هم الکتاب یتلونه حق تلاوته اولئک یؤمنون به» و آیه ۲۹ سوره جن - که هدف از نزول قرآن را بهره ‌مندی و تدبر در آن می داند در می یابیم که تلاوت راستین در صورت تدبر در آیات به دست می‌آید.
در این باره توجه به چند نکته، بایسته است:
۱. الهی بودن قرآن بدون «تدبّر در آن» معلوم نخواهد شد: «أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِیهِ اخْتِلافاً کَثِیراً»[ سوره نساء، آیه ۸۲ .]
۲. بدون تدبر در قرآن، نمی توان از ذخایر بی کران و پر خیر و برکت کلام خدا بهره ای جست.
۳. بدون تدبر نمی توان از ظلمت شک و تردید و سرگردانی نفاق، خود را رهانید و به ایمانی راسخ و استوار، دست یافت.
۴. بدون تدبّر عمق و مغز آیات را نمی توان دریافت و به حقایق شگفت و حیرت‌آورش پی برد.
۵. تدبّر کننده در قرآن با تمام وجود، در جای جای قرآن، حضور خدا را حس می کند و دل و جانش را از نور خدا سرشار می نماید.[ ر. ک: نقی پورفر، ولی اللَّه، پژوهشی پیرامون تدبر در قرآن.]

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

تاريخ : سه شنبه 29 مهر 1399 | 7:2 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تفسیر قرآن ، تدبر در قرآن

قرآن کریم فقط تلاوت نیست!تدبر و اندیشدن نیز، راهگشاست

از جمله آیاتی که دلالت دارد اهل بیت پیامبر وکسانی که در پرتو انوار آنها هستند آگاه به تفسیر وحقایق قرآن هستند آیات ذیل است هُوَ الَّذی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتابَ مِنْهُ آیاتٌ مُحْکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذینَ فی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْویلِهِ وَ ما یَعْلَمُ تَأْویلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ یَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ کُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما یَذَّکَّرُ إِلاَّ أُولُوا الْأَلْبابِ (آل عمران ۷) در این آیه خداوند علم به متشابهات را مختص به خود وراسخان در علم میدا

 


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 29 مهر 1399 | 6:59 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

تدبّر در قرآن

جریان‌شناسی ترویج تدبر در قرآن کریم

قرآن کتابى است که شکوفایى پیام ها و معارف آن، در پناه اندیشیدن است.
«تفکر» عبارت است از: به کار بردن فکر براى کشف مجهولات و پاسخ به سؤالات است. قرآن در این زمینه مى فرماید:


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 29 مهر 1399 | 6:56 بعد از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

عقل در قرآن‏

عقل در قرآن‏

الف - همان‏طور كه هر پژوهشگرى روشى براى تحقيق و اسلوبى‏براى ارائه مطالب دارد كه از نظر خاصّ او نسبت به عقل و شناخت‏نشأت مى‏گيرد. روش و اسلوب قرآن نيز از نظر اين كتاب الهى نسبت‏به عقل و شناخت نشأت مى‏گيرد -كه خواهد آمد- هيچ روشى بهتر ازتوجّه به خود و هيچ اسلوبى بهتر از توجّه دادن به خود نيست. به يادداشتن و به ياد آوردن دو راه برگزيده در زمينه عقل و شناخت‏مى‏باشد همچنان كه در ساير زمينه‏هاى فلسفه و روانشناسى قرآن نيزهمين گونه است. و اين شيوه و اسلوب همان چيزى است كه به‏خواست خدا از آن سخن مى‏گوييم.
ب - با شناخت عقل است كه به شيوه صحيح شناخت، طبيعت‏روحى، اجتماعى، اقتصادى، سياسى انسان و بسيارى از حقايق‏مهم دست مى‏يابيم. زيرا نظر درست در زمينه شناخت عقل قاعده‏استوارى براى علم و راههاى كسب آن را در اختيار ما مى‏نهد، زيراعقل همان پيشينه‏هايى است كه با ايمان بدانها حجّتى قوى بر درستى‏مدركات و درپى آن انديشه‏ها و استنباطهاى خود مى‏يابيم و درصورتى كه بدان ايمان نياوريم بايد قاعده جايگزين آن را از احساس‏وخيالى بدانيم كه در مسائل فوق بدان تكيه كنيم چنانچه نظر درست‏در زمينه شناخت عقل، نفياً يا اثباتاً تعريفى عميقتر از واقعيّت‏وجودمان در اختيارمان مى‏نهد كه آيا وجود ما داراى ارزشهاى‏والاست يا چيزى جز ماده‏اى بى‏ارزش نيست و با شناخت خودمى‏توانيم ديگران را بشناسيم و بدين ترتيب پايه‏هاى صحيح‏جامعه‏شناسى، اقتصاد و سياست را بنيان نهيم.
ج - امروزه هيچ‏كس يافت نمى‏شود كه وجود عقل را انكار كند ياراضى بدان باشد كه او را ديوانه خوانند ولى نظريات در پاسخ به اين‏سؤال: عقل چيست؟ با يكديگر اختلاف جدّى دارند.
مقصود ما از "عقل" همان امرى است كه ما را به سوى "حق،خير و جمال" هدايت مى‏كند و ما را بدان فرمان مى‏دهد و امتناع‏تناقض و امكان اوج گرفتن، و.. را براى ما مكشوف مى‏دارد.
گروهى "عقل" را تنها انجام كار "خوب" مى‏دانند و به آنچه دروراى آن است: "نورى كه خير را كشف مى‏كند و بدان فرا مى‏خواند"ايمان ندارند.
گروهى نيز به عاملى كه خير را كشف مى‏كند و بدان فرا مى‏خواندمعتقدند و آن را اصيل و فطرى انسان مى‏شمارند لكن اين عامل راجداى از طبيعت انسان و متفاوت با آن نمى‏دانند، بلكه مدّعى‏هستند كه اين عامل از ذات انسان است خواه ذاتش همان روح باشديا جسم. در هر صورت اين عامل ذاتى اوست.
پس از بيان اين حقايق مقدّماتى شايسته است نظر اسلام پيرامون‏عقل را در چند مورد نيز خلاصه كنيم:
1 - شناخت هر چيز با عقل صورت مى‏گيرد و شناخت عقل تنها باخود عقل شدنى است.
2 - عقل نور يا انرژى است كه به انسان عطا شده بنابراين نه از ذات‏نفس است و نه از خارج كسب مى‏شود.
3 - صحّت علوم بشرى بسته به تسليم شدن در برابر عقل است‏ولذا شناخت عقل آغاز ارزشگذارى صحيح همه علوم مى‏باشد.
4 - شناخت خير و شرّ بر عقل استوار است و دعوت به خير ازعقل بر مى‏خيزد و كسى كه به خير عمل نكند عقلى ندارد.
5 - شناخت، نخست تربيت و سپس تعليم است.

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

تاريخ : جمعه 22 شهريور 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

خدا در قرآن‏

معرفی خداوند در قرآن

خدا در قرآن‏

براساس بيان و هدايت قرآن، خدا نه وجود است نه موجود، بلكه‏حقّ "قيوم" است.
وجود اگر چه نامى مقدّس از نامهاى نيك خداوند است و اگرچه‏نورى است كه حقايق هستى را آشكار مى‏سازد و اگرچه -چنانچه‏گفتيم- با موجودات تفاوت دارد ولى به رغم همه اين امور نمى‏توان‏آن را خدا دانست و نمى‏توان خدا را وجود دانست -پاك و مبراست‏پروردگار از اين كه چنين باشد- بلكه "وجود"، مخلوقى از"مخلوقات" خداست و هرگونه كه بخواهد در آن تصرّف مى‏كند و آن‏را به پديده‏اى مى‏بخشد و در نتيجه آن پديده آشكار شده و آفرينش‏مى‏يابد.

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 22 شهريور 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

شيوه تدبّر در قرآن‏

جریان‌شناسی ترویج تدبر در قرآن کریم

شيوه تدبّر در قرآن‏

پيش از بيان اين شيوه بايد دو نكته را يادآور شويم:
اوّل - اين شيوه خلاصه مسائلى است كه در صفحات پيش به‏تفصيل بيان داشتيم و تنها از آن جهت به خلاصه آن مى‏پردازيم تا درذهنها باقى بماند و فراموش نگردد.
دوم - همان‏طور كه قرآن دو بعد تزكيه و تعليم را در بردارد شيوه‏تدبّر نيز چنين است، ولى ما آن دو را با يكديگر ادغام مى‏كنيم تا بدين‏ترتيب برنامه‏اى كامل تدارك ديده باشيم كه شرح آن چنين است:
1 - هدف از تدبّر، شكل دادن به شخصيّت خواننده و رسيدن به‏اهداف مشروع و شناخت حقّ و يافتن نيروى كافى براى اجراى آن‏مى‏باشد.
2 - تدبّر يعنى تفكّر منطقى در معناى حقيقى آيه در حالى كه تفسيربه رأى يا جعل معنا براى آيه از اين تفكّر بى‏نياز است و از سوى ديگرتدبّر واجب و تفسير به رأى حرام است.
3 - به محور تدبّر كند كه پيرامون قوانين علمى است كه آيات‏قرآن، آن را در بردارد و نيز جستجوى شيوه‏هاى تربيتى كه در آيات‏آمده است و در يك سخن شناخت ظاهر تربيت و باطن علم از قرآن.
4 - محور تدبّر در حقايقى منحصر است كه انديشه متدبّر به آن راه‏مى‏يابد )كه اين محكم ناميده مى‏شود(، امّا آنچه را كه متدبّر از درك‏آن عاجز است به كنارى مى‏نهد تا زمان دركش فرا رسد )و اين همان‏متشابه است(.
5 - براى شناخت ظاهر لفظ قرآن بايد به دو شرط به لغت رجوع‏شود:
الف - پاكسازى ذهن از رسوبات محيط محدود و تنگ و تكيه برمعناى زلال عربى آن.
ب - تفكّر در ريشه اصلى كه ساير معانى خاص از آن مشتق شده‏اندو بدين ترتيب مى‏توانيم موارد استعمال و كاربرد لفظ را جمع كنيم تامعناى مشترك ميان آنها را بيابيم و آن را درك كنيم.
6 - بايد موارد استعمال لفظ قرآنى را جمع و مقايسه كنيم تا براساس سياق هر يك به معناى مشترك ميان آنها پى بريم.
7 - هنگام تدبّر در هر آيه بايد اين سؤال را مطرح كنيم كه چرا قرآن‏اين كلمه را به كار گرفته و ويژگى اين كلمه در ميان كلمات مترادف‏چيست؟ و در چهارچوب دو ماده شماره 4 و 5 )كه در بالا ذكر شد(به جستجوى پاسخ آن بپردازيم.
8 - بايد درپى تفسير صحيح باشيم و از منحصر كردن آيات قرآن درشأن نزول آن -يا تنها يك مورد تاريخى- بپرهيزيم و از مورد خاص آن‏به نظايرش راه يابيم و درپى آن درخواهيم يافت كه چه ويژگيهايى‏موجب نزول اين آيه گشته است.
9 - بايد ظاهر قرآن را به هفت بخش )امر، تشويق، نهى، بيم‏دادن، قصص تاريخى، مثلهاى بيانى و جدل با دشمنان( تقسيم كنيم‏و پيش خود بينديشيم كه اين آيه چند بخش آن را در بردارد؟
10 - بايد پيرامون ارتباط و پيوند دو جمله يا دو آيه يا مجموعه‏آيات با يكديگر تدبّر و تفكّر كنيم و درپى كشف دو نوع ارتباط باشيم‏كه عبارتند از:
الف - رابطه علمى به گونه‏اى كه اوّلى سبب دومى يا هر دو مسبّب‏سبب سومى به شمار آيند.
ب - رابطه تربيتى به گونه‏اى كه يكى مستوجب ديگرى شود تا اين‏مجموعه شيوه‏اى كامل را براى تزكيه و تربيت فرد شكل دهد.
11 - بايد به صفات نفسانى و عقلى آراسته گرديم تا بتوانيم حقايق‏قرآنى را دريابيم، اين حقايق عبارتند از:
الف - ايمان به وحى و اين كه آن سند ميان ما و خداى ما و سخنى‏مستقيم است براى ما از سوى خالقمان.
ب - آمادگى بر اجراى تعاليم و تسليم در برابر احكام آن حتّى درصورتى كه مخالف منافع ما باشد يا با سنّتهاى گذشته و انديشه‏هاى‏جامعه‏مان تعارض داشته باشد.
ج - تكيه بر يك كانون در جستجوى حقيقت كه آن را "تروّى"گويند -به مفهوم تدبّر عميق- و در غير اين صورت مواد ديگر اين‏شيوه همچون پوست بدون مغز خواهد بود.
د - شجاعت توسّل به حقّ و اعتماد به انديشه يا به واقعيّاتى كه‏انديشه به سوى آن هدايت مى‏كند.
12 - بايد حتّى در موضوعات قرآن كريم درپى تطبيق زنده آن‏باشيم و كسانى را جستجو كنيم كه قرآن آنها را توصيف مى‏كند يااوضاعى كه قرآن آن را تبيين مى‏دارد يا نتايجى كه قرآن آن را بيان‏مى‏كند.
13 - بايد قرآن را درباره خود تطبيق كنيم تا هر آنچه را كه كتاب خدابيان داشته در خود بيابيم و از بلايايى كه ممكن است به ما برسدبهراسيم.

موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

تاريخ : جمعه 22 شهريور 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

عدم تعارض در آیات قرآن

عدم تعارض در آیات قرآن

«افلا یتدبرون القرآن و لو كان من عند غیرالله لوجدوا فیه اختلافاً كثیراً» (نساء / 82)

ترجمه: آیا درباره قرآن نمی‌اندیشند كه اگر از ناحیه غیر خدابود اختلافات فراوانی در آن می‌یافتند.
بعضی شبهه می‌كنند و می‌گویند آیات قرآن كریم در مواردی با یكدیگر تعارض دارند، بدین صورت كه خداوند یك كار و فعل را گاهی به فعل كار نسبت می‌دهد، و گاهی می‌گوید كار آن فاعل است ولی با اذن خداوند است، و گاهی نیز می‌فرماید: این كار، فعل آن فاعل نیست بلكه كار خداوند است.


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 17 تير 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |

شیوه‌های تبیین معارف در قرآن

شیوه‌های تبیین معارف در قرآن

خدای سبحان رسالتهای رسول اكرم ـ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم ـ را تلاوت آیات بر مردم، تعلیم كتاب و حكمت به انسانها، و تزكیه جان‌های آنان معرفی می‌كند: « هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَكِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَهَ وَ...»[1] و جامع همه‌ی این رسالتها، «دعوت به سوی خدا» است كه سرآغاز برنامه همه انبیای الهی است و روشهای آن در قرآن كریم بیان شده است: « ادْعُ إِلى سَبِیلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَهِ وَ الْمَوْعِظَهِ الْحَسَنَهِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ»[2]. خدای سبحان كه شیوه‌های گوناگون دعوت را به رسول خود آموخت، خود نیز در بیان كردن و فهماندن معارف قرآنی آن را به كار گرفت.


موضوعات مرتبط: معارف قرآن
برچسب‌ها: معارف قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 17 تير 1399 | 4:0 قبل از ظهر | نویسنده : اکبر احمدی |
صفحه قبل 1 2 صفحه بعد
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.