
آثار ماندگار تسخیر لانه جاسوسی
با گذشت 30 سال از پیروزی انقلاب اسلامی واقعه تسخیر لانه جاسوسی همچنان در كانون توجه بسیاری از كارشناسان و علاقهمندان به نهضتهای ضد استكباری و ضد استعماری قرار دارد.
تسخیر لانه جاسوسی ـ كه از سوی امام راحل «انقلاب دوم» لقب گرفت ـ جایگاهی رفیع در تاریخ معاصر ایران دارد، زیرا این رویداد در قطع ریشههای امپریالیسم از ایران و پایان سلطه قدرتمندانه آن از سرزمینمان نقش مهمی داشت.
در واقع اشغال 444 روزه سفارت آمریكا در تهران باعث شد تا یكی از اهداف اولیه انقلاب اسلامی، یعنی مقابله با گسترش نفوذ آمریكا در كشور هر چه بیشتر تحقق یابد،
بنابراین میتوان گفت انقلاب اسلامی كه خود ریشه وابستگی به آمریكا را ـ با سرنگونی رژیم طاغوت ـ از بن كنده بود، با انقلاب دوم، پرچم استقلال سیاسی خود را بلندتر برافراشت و مبارزهطلبی با آمریكا را یك گام دیگر جلو برد.
به تعبیری دیگر با پیروزی انقلاب اسلامی، استبداد و با تسخیر سفارت آمریكا، استعمار از ایران ریشهكن شد.

علل تسخیرسفارت
به طور خلاصه میتوان در تشریح دلایل اشغال لانه جاسوسی به عوامل زیر اشاره كرد:
الف) تصرف 444 روزه سفارت آمریكا، حاصل دخالتهای 25 ساله آمریكا در ایران بود كه از دهه 30 به بعد و با تضعیف قدرت انگلستان پس از جنگ جهانی دوم، نقش پررنگتری در كل منطقه خاورمیانه پیدا كرده بود.
واقعه كودتای 28 مرداد 1332 كه باعث بازگشت شاه به قدرت شد، توطئه ننگینی بود كه هیچگاه از حافظه تاریخ ملت مسلمان ایران پاك نشد. پس از آن نیز آمریكا با تداوم حمایت از شاه و تقویت او به عنوان یك دیكتاتور وابسته، تلاش كرد تا امكان سرنگونی رژیم پهلوی را به حداقل برساند. در همین زمینه آمریكا با همكاری اسرائیل، ساواك را به عنوان یكی از مخوفترین سازمانهای اطلاعاتی جهان، راهاندازی و برای سركوب انقلابیون ایران تلاش بسیاری كرد و همچنین با اجرای طرحهای سیاسی، اقتصادی و نظامی، وابستگی ایران را به آمریكا افزایش داد. بر این اساس، تسخیر لانه جاسوسی، واكنش طبیعی به 25 سال توهین و تحقیر ملت ایران بود.
ب) به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، آمریكا كه از این واقعه زخم خورده بود، به علت تهدید منافعش در ایران تلاش میكرد تا با این پدیده مقابله كند. به همین دلیل، برنامهها و نقشههایی را كه اسناد سفارت گواه آن است به اجرا درآورد.
با تصرف جاسوسخانه آمریكا، این تلاشها ناكام ماند. تسخیر لانه جاسوسی برای مقابله با سنگاندازیهای آمریكا در برابر حركت رو به جلوی انقلاب اسلامی اقدامی پیشگیرانه بود.
ج) چند ماه قبل از حمله به سفارت آمریكا، دولت كارتر به بهانه معالجه پزشكی به شاه اجازه ورود به این كشور را داده بود. ملت ایران كه هنوز خاطره كودتای 28 مرداد 1332 هـ . ش را به یاد داشت، این عمل را مقدمهای برای طرحریزی یك توطئه جدید در سرنگونی جمهوری اسلامی دانست. در این میان تسخیر لانه جاسوسی واكنشی به این اقدام مداخلهجویانه آمریكا و اقدامی بازدارنده برای مقابله با هرگونه توطئه ضد نظام بود.
د) با توجه به مشی غیرانقلابی و مماشاتگونه دولت موقت كه موجب دلسردی مردم و نیروهای انقلابی شده بود، اشغال سفارتخانه آمریكا باعث میشد تا دولت موقت در تنگنا قرار بگیرد و استعفا دهد و با استعفای این دولت، زمینه برای روی كارآمدن و قدرتگرفتن نیروهای انقلابی و ارزشی فراهم شود. همچنین این اقدام، گروههای چپ را نیز كه خود را ضد امپریالیست میدانستند، خلع سلاح كرد و به عقب راند.
