وجود انسانهایی قبل از آدم و حوا بر روی کره زمین همیشه جزو سوالاتی بوده که ذهن افراد را درگیر خود کرده است. انسانهایی به نام انسانهای نخستین یا اولیه که اسمشان در تاریخ به چشم میخورد، اما دوره زمانی خاصی برای آنها نمیتوان معین نمود. اما به راستی آیا پیش از آدم و حوا انسان دیگری بر روی کره زمین میزیسته است؟!
انسانهای قبل از آدم و حوا
آیا به راستی نسل همه ما انسانها از حضرت آدم و حوا است؟
اگر به این صورت باشد انسانهای قبل از این دو از کجا آمده اند؟
در صورتی که تاریخ نشان میدهد که میلیونها سال قبل از ایشان انسانهای با شعور دیگری بر روی زمین زندگی میکردند.
پاسخ اینگونه سوالات به صورتهای گوناگون در روایات مطرح شده است، بطور مثال، امام باقر علیه السلام به جابر بن یزید میگوید: «گویا تو گمان میکنی که خداوند فقط این عالم را آفرید و بس و همچنین گمان میکنی که خداوند بشری غیر از شما نیافریده است؟ آری به خدا قسم خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفرید و تو در آخر این عالمها و آدمها هستی.
اندیشمندان اسلامی بر اساس این روایات معتقدند که «حضرت آدم علیه السلام» نخستین انسانی نبوده که گام بر روی کره خاکی نهاده است. بلکه قبل از او انسانهای دیگری بوده اند که به دلایل نامعلومی، نسلشان منقرض گشته است.
در خصوص خلقت آدم دیدگاههای گوناگونی مطرح شده است از جمله:
- پیش از حضرت آدم، هیچ موجودی از آدم یا شبیه آدم وجود نداشته و حضرت آدم یک دفعه و به طور مستقل خلق شده است.
- پیش از حضرت آدم موجوداتی شبیه آدم و جن بوده اند و سپس یا از بین رفته اند و یا هنوز هم وجود دارند.
- پیش از حضرت آدم، انسانهایی وجود داشته اند؛ ولی تکامل نایافته بودند و به هر دلیل از میان رفته و منقرض شده اند و آن گاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدمهای گذشته به طور کامل و مستقل آفریده شده است.
دنیای قبل از حضرت آدم (ع) از نگاه قرآن و روایات
از منظر دینی مسلم است که قبل از حضرت آدم علیهالسلام انسانهای دیگری بر روی کره زمین زندگی میکرده اند. اما درباره جزئیات زندگی آنها، باید دقت کنیم که این مسائل، یکی از مصادیق غیب است و ما به آن دسترسی نداریم و نمیتوانیم همه جزئیات را کشف کنیم و باید به همان مقداری که در روایات بیان شده است، بسنده کنیم.
روایات متعددی به وجود انسانهایی قبل از حضرت آدم علیهالسلام دلالت میکند.
نظر امام باقر (ع) و امام صادق (ع)
امام صادق علیهالسلام فرمودهاند: شاید شما گمان می کنید خدای عزوجل غیر از شما هیچ بشر دیگری را نیآفریده است. نه، چنین نیست؛ بلکه هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آنها هستید. (کتاب توحید/۱/۲۷۷)
همچنین امام محمدباقر علیهالسلام فرمودهاند: خدای عزوجل از روزی که زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض کرده است) که هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده اند و خدای تعالی همه آنها را از پوسته روی زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد و برای هر یک، عالمی بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریهاش را از او منشعب ساخت... (خصال۲/۶۵۲/ح۵۴)
