مقدمه:

بيان احكام در قالب ‏ها و شيوه‏ هاى مختلف مى ‏تواند جاذبه بيشترى براى مخاطبان به ويژه قشر جوان ايجاد كند شيوه عددی شیوه ديگرى است براى بيان احكام، در اين شيوه بسيارى از احكام فقهى از زاويه عدد و شماره مورد بررسى قرار گرفته است كه خود مى ‏تواند تنوعى در بيان احكام باشد.

مقدمه:

بيان احكام در قالب ‏ها و شيوه‏ هاى مختلف مى ‏تواند جاذبه بيشترى براى مخاطبان به ويژه قشر جوان ايجاد كند شيوه عددی شیوه ديگرى است براى بيان احكام، در اين شيوه بسيارى از احكام فقهى از زاويه عدد و شماره مورد بررسى قرار گرفته است كه خود مى ‏تواند تنوعى در بيان احكام باشد.

احكام عددى چهار

چهار سوره از قرآن مجيد سجده واجب دارد:[۱] سوره سجده آيه ۱۵؛ سوره فصلت، آيه ۳۶؛ سوره نجم آيه ۶۲؛ سوره علق آيه ۱۹. تلاوت هر يك از اين چهار سوره بر جنب، حائض و نفساء حرام است.[۲]

در چهار مكان مقدس مى ‏توان نماز را شكسته يا تمام خواند، هر چند انسان قصد اقامت ده روز نكند: ۱. مسجد الحرام. ۲. مسجد النبى.۳. مسجد كوفه. ۴. حرم امام حسين عليه السلام.[۳]

در سر بريدن حيوان بايد چهار رگ بزرگ گردن او از پايين برآمدگى زير گلو به طور كامل بريده شود.[۴]

نمازهاى‏ چهار ركعتى را در سفر با شرايطى بايد دو ركعت خواند.[۵]

كفاره‏ چهار چيز مانند هم و اختيارى است: ۱. رمضان ۲. مخالفت با نذر ۳. مخالفت با عهد. ۴. اعتكاف.[۶]

چهار چيز در تيمم واجب است:

۱. نيت كردن.

۲. زدن كف دو دست بر چيزى كه تيمم با آن صحيح است.[۷]

۳. كشيدن كف هر دو دست به تمام پيشانى و دو طرف آن از جايى كه موى سر مى‏ رويد تا ابروها و بالاى بينى.

۴. كشيدن كف دست چپ به تمام پشت دست راست و كشيدن كف دست راست به تمام پشت دست چپ.[۸]

مسأله: تيمم بدل از غسل و بدل از وضو با هم فرقى ندارند.[۹]

مسأله: اگر مختصرى از پيشانى و پشت دستها را مسح نكند تيمم باطل است عمداً باشد يا مسأله را نداند يا فراموش كرده باشد.[۱۰]

اگر در نماز يكى از چهار سوره‏ اى را كه آيه سجده دارد عمداً بخواند نمازش باطل است.[۱۱]

آب با چهار شرط چيز نجس را پاك مى ‏كند:

۱. مطلق باشد؛ ۲. پاك باشد؛ ۳. مضاف نشود (بو يا رنگ يا مزه آن تغيير نكند)؛ ۴. عين نجاست در آن نباشد.[۱۲]

براى مس بچه مرده حتى بچه سقط شده كه‏ چهار ماه او تمام شده غسل مس ميت واجب است.

در چهار جا تخلى حرام است:

۱. در كوچه ‏هاى بن بست در صورتى كه صاحبانشان اجازه نداده باشند.

۲. در ملك كسى كه اجازه تخلى نداده است.

۳. در جايى كه براى عده مخصوصى وقف شده است.

۴. روى قبر مؤمنين در صورتى كه بى احترامى به آنان باشد.[۱۳]

بچه سقط شده را اگر چهار ماه يا بيشتر دارد بايد غسل بدهند و اگر چهار ماه ندارد بايد در پارچه ‏اى پيچيد و بدون غسل دفن نمود.[۱۴]

كسى كه جهت قبله را نمى‏ داند اگر وقت نماز وسيع است بايد به‏ چهار طرف بخواند.[۱۵]

جاى پيشانى نمازگزار بايد از جاى زانوهايش پست ‏تر و بلندتر از چهار انگشت بسته نباشد.[۱۶]

به دست آوردن فتوى‏ چهار راه دارد: ۱. شنيدن از خود مجتهد، ۲. شنيدن از دو نفر عادل، ۳. شنيدن از كسى كه مورد اطمينان و راستگو است، ۴. ديدن در رساله مجتهد.[۱۷]

نماز آيات به واسطه‏ چهار چيز واجب مى‏ شود: ۱. گرفتن خورشيد، ۲. گرفتن ماه اگر چه مقدار كمى از آن باشد ۳. زلزله اگر چه كسى هم نترسد ۴. رعد و برق و بادهاى سياه و سرخ و مانند اينها در صورتى كه بيشتر مردم بترسند.[۱۸]

مرد مسلمان بيش از چهار زن دائم در يك زمان نمى ‏تواند داشته باشد.[۱۹]

عده زنى كه شوهرش مرده‏ چهار ماه و ده روز است.[۲۰]

در چهار صورت اگر خريدار بفهمد مال عيبى دارد نمى ‏تواند معامله را به هم بزند يا تفاوت قيمت بگيرد: ۱. موقع خريدن، عيب مال را بداند؛ ۲. به عيب مال راضى شود؛ ۳. در وقت معامله بگويد: اگر مال عيبى داشته باشد، پس نمى ‏دهم و تفاوت قيمت هم نمى ‏گيرم؛ ۴. فروشنده در وقت معامله بگويد: اين مال را با هر عيبى كه دارد مى ‏فروشم. ولى اگر عيبى را معين كند و بگويد مال را با اين عيب مى ‏فروشم و معلوم شود عيب ديگرى هم دارد، خريدار مى ‏تواند براى عيبى كه فروشنده معين نكرده مال را پس دهد يا تفاوت بگيرد.[۲۱]

چهار مسجد محل اصلى اعتكاف است: ۱. مسجدالحرام ۲. مسجدالنبى ۳. مسجد كوفه ۴. مسجد بصره.[۲۲]

امر به معروف‏ چهار شرط دارد: ۱. كسى كه مى ‏خواهد امر به معروف و نهى از منكر كند بداند آنچه شخص مكلف به جا نمى‏ آورد، واجب است به جا آورد يا آنچه به جا مى‏آورد بايد ترك كند. ۲. احتمال بدهد امر به معروف او تأثير مى ‏كند. ۳. بداند شخص معصيت ‏كار بنا دارد معصيت خود را تكرار كند. ۴. در امر و نهى او مفسده ‏اى نباشد.[۲۳]

شرايط نماز جماعت‏ چهار چيز است: ۱. مأموم نبايد جلوتر از امام جماعت بايستد و بايد كمى عقب ‏تر از امام بايستد.[۲۴] ۲. جاى ايستادن امام جماعت از جاى مأموم بلندتر نباشد.[۲۵] ۳. بين امام و مأموم مانع و پرده نباشد مگر بين زن و مرد.[۲۶] ۴. بين جاى سجده مأموم و ايستادن امام بيش از يك قدم بزرگ فاصله نباشد و اگر فاصله شد نمازش فرادى مى‏ شود و صحيح است.[۲۷]

مسأله عِرض و آبرو آن قدر مهم است كه در مسائل ناموسى‏ چهار بار اقرار يا چهار شاهد براى اثبات جرم لازم است.[۲۸]

روزه ‏هاى مكروه‏ چهار روز است: ۱. روز عاشورا ۲. روزه مستحبى ميهمان بدون اجازه ميزبان ۳. روزه مستحبى فرزند بدون اجازه پدر و مادر ۴. روزه عرفه براى كسى كه او را از خواندن دعا باز مى ‏دارد.[۲۹]

چهار نوع قيام وجود دارد كه دو تا ركن و دو تا غير ركن است. دو قيام ركنى، قيام در حين تكبيرة الاحرام و قيام قبل از ركوع است و دو قيام غير ركنى، قيام در حال قرائت و بعد از ركوع است.[۳۰]

چهار چيز اختصاصى پدر بعد از مرگ، مال پسر بزرگتر است: ۱. قرآن ۲. انگشتر ۳. شمشير ۴. لباسى كه پوشيده يا براى پوشيدن گرفته يا دوخته است اگر چه نپوشيده باشد.[۳۱]

چهار چيز هنگام سر بريدن حيوانات حلال گوشت مستحب است:

۱. هنگام سر بريدن گوسفند دو دست و يك پاى آن را ببندند و موقع سر بريدن گاو چهار دست و پايش را ببندند ۲. كسى كه حيوان را مى‏ كشد رو به قبله باشد ۳. پيش از كشتن حيوان آب جلوى آن بگذارند ۴. كارى كنند كه حيوان كمتر اذيت شود مثلاً كارد را خوب تيز كنند و با عجله سر حيوان را ببرند.[۳۲]

تسبيحات اربعه شامل‏ چهار ذكر است: ۱. تسبيح (سبحان الله) ۲. تحميد (الحمدلله) ۳. تهليل (لا اله الا الله) ۴. تكبير (الله اكبر).

كسانى كه نمى ‏توانند در مال خود تصرف كنند چهار گروهند: ۱. كودك ۲. سفيه (كسى كه نمى ‏تواند مالش را حفظ كند) ۳. مفلس (كاسبى كه بدهى ‏اش بيش از موجودى ‏اش مى ‏باشد و به وسيله دستگاه قضايى اموالش توقيف شده) ۴. مرضى كه با آن بميرد.[۳۳]

غصب‏ چهار نوع است: ۱. عين، مانند زمين ۲. منفعت مانند اجاره ۳. فضا ۴. اشياء.[۳۴]

پی نوشتها:

--------------------------------------