دوستی و مهربانی با مردم
امیرمؤمنان علیه السلام می فرماید: «دوستی و مهربانی با مردم، نیمی از عقل است».(1) یکی از تفاوت های عاقل با نادان، در طرز رفتار با مردم مشخص می شود. شخص نادان، ارزش دوستی و مهربانی با مردم را نمی داند. به همین دلیل، با مردم دوستی نمی کند و به کسی اظهار علاقه ومحبت نمی نماید؛ در مقابل، شخص عاقل، اهمیت دوستی و محبت مردم را می داند و همواره با آنان مهربان است؛ چرا که این دوستی، نه تنها زندگی را برای او شیرین و آسایش او را دو چندان می کند، بلکه در سختی ها و مشکلات، بسیاری از گره ها را برای او باز می نماید. به همین دلیل، امیرمؤمنان در این کلام نورانی، دوستی و مهربانی با مردم را نیمی از عقل می دانند.
در اندیشه دیگران
امیرمؤمنان علی علیه السلام در نامه ای، به امام مجتبی علیه السلام چنین توصیه می کنند: «آنچه برای خود دوست می داری، برای دیگران نیز دوست بدار، و آنچه برای خود نمی پسندی، برای دیگران هم خودش آسایش بخواهد و اصولاً خوشبختی خود را، در آسایش و خوشبختی دیگران بیابد. بر اساس این دستور والا و زندگی ساز، مسلمان واقعی کسی است که برای دیگران نیز به اندازه مپسند».(2)
پیوند با خویشاوندان
امیرمؤمنان علی علیه السلام می فرماید: «اقوام و خویشاوندانت را گرامی و عزیز بدار».(3) درباره صله رحم، در آیات و روایات اسلامی تأکیدهای فراوانی شده است؛ تا جایی که ترک آن، از گناهان بزرگ به شمار می آید. ارتباط با خویشاوندان، مقدمه
______________________________
1نهج البلاغه رضی الله عنه رحمهم الله قدس سره
2همان قدس سره علیهاالسلام
3همان.
