اوصاف جهنّم :
۱- سرای هلاکت و قرارگاه بد :
«... الْبَوَارِ جَهَنَّمَ یَصْلَوْنَهَا و َبِئْسَ الْقَرَارُ » (ابراهیم/ 28- 29)
«آیا ندیدی كسانی را كه نعمت خدا را به كفران تبدیل كردند و قوم خود
را به سرای نیستی و نابودی كشاندند؟ جهنم كه آنها در آتش آن وارد
می‌شوند و بد قرارگاهی است.»
2. عذاب سخت و پردوام:
« ان عذابها کان غراما»( فرقان/65)
« عذاب جهنم سخت و پردوام است»
3. فراگیر و إحاطه كامل:
« لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَمِن فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ... » (اعراف/ 41)
«برای آنها بستری از (آتش) دوزخ و روی آنها پوششهایی (از آن) است
و این چنین ظالمان را جزا می‌دهیم!»
4.دارای ابواب هفتگانه:
«لَهَا سَبْعَةُ أَبْوَابٍ لِّكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْء مَّقْسُوم »(حجر/ 44)
«هفت در دارد و برای هر دری، گروه معینی از آنها تقسیم شده‌اند.»
در حدیثی از امام علی (ع) آمده است:
«جهنم هفت در دارد یعنی هفت طبقه است كه روی یكدیگر قرار دارند،
سپس حضرت علی (ع) یكی از دستها را بر روی دست دیگر نهاد و فرمود:
اینطور، خداوند، بهشت را به عرض گسترش داده و آتش را طبقه طبقه قرار
داده است، طبقه زیرین آن جهنّم، روی آن لظی، روی آن حُطمة، بالای آن
سَقَر، و بر سر آن جحیم، بالای آن سعیر و طبقه نخستین، هاویه است.»
برخی از ویژگیهای آتش جهنّم :
۱. تغییر دهنده پوستها :
« لَوامَةٌ لِلْبَشرِ » (مدثّر/ 29)
«پوست تن را به كلّی دگرگون می‌كند.»
2. نه باقی می‌گذارد و نه رها می‌سازد :
«لا تُبْقی ولا تَذَرُ » (مدثر/ 28)
این آیه اشاره دارد به اینكه آتش دوزخ بر خلاف آتش دنیا كه گاه در نقطه‌ای
از بدن اثر می‌كند و نقطه دیگر سالم می‌ماند و گاه در جسم اثر می‌گذارد
و روح از آن در امان می‌باشد، آتشی است فراگیر كه تمامی وجود انسان
را در برمی‌گیرد و هیچ چیز را رها نمی‌كند بلكه درون و برون را می‌سوزاند.
چنان كه فرمود:
» نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ *الَّتِی تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ » (همزه / 6-7)
«آتش برافروخته الهی است آتشی كه از دلها سر می‌زند»
و ممكن است منظور این باشد كه هیچ كس را زنده نمی‌گذارد و هیچ
كس را نمی‌میراند:
«الَّذِی یَصْلَى النَّارَ الْكُبْرَى ثُمَّ لَا یَمُوتُ فِیهَا وَلَا یَحْیَى »
(اعلی/ 12 و 13)
«همان كسی كه در آتش بزرگ وارد می‌شود پس در آن آتش نه می‌میرد
و نه زنده می‌شود»
3.دارای حرارت شدید:
«قُلْ نارُ جَهَنَّمُ اَشدُّ حَرّاً...» (توبه/ 81)
«بگو آتش دوزخ گرمتر است...»
امام صادق (ع) می‌فرماید:
«این آتش شما جزئی از هفتاد جزء از آتش دوزخ است كه هفتاد مرتبه با
آب خاموش شده باز شعله ور گردیده و اگر چنین نبود، هیچ انسانی قدرت
تحمّل آن را نداشت؛ یعنی نمی‌توانست در كنار آن قرار گیرد.»
