زیان های پیروی از هوای نفس
خداوند در این باره به پیامبر خویش می فرماید:
«وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوٰاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمٰاوٰاتُ وَ الْأَرْضُ ». (1)
اگر از هوای نفس آنان (مشرکان) پیروی کنی، آسمان و زمین به فساد کشیده می شود.
این آیه بسیار مهم است، زیرا خداوند در آن به پیامبر خویش می فرماید: هواپرستان مدینه و مکه می خواهند خواسته های بی پایانشان را به تو تحمیل کنند، لذا نزد تو می آیند و می گویند که ما چنین می خواهیم و چنان نمی خواهیم، و توقع دارند که تو خواسته های آنان را بپذیری و آن گونه که آن ها می خواهند عمل کنی. آگاه باش که اگر از هواپرستان پیروی کنی، زمین و آسمان غرق در فساد می شود!
هواپرستان این پیشنهادها را نه به پیامبر اسلام، که به تمام انبیا می دادند. وقتی اشراف مکه به پیامبر پیشنهاد دادند که از آنان اطاعت کند، سورۀ مبارکۀ کافرون نازل شد و خداوند در آن به پیامبر فرمود: به آنان بگو:
«لَکُمْ دِینُکُمْ وَ لِیَ دِینِ ». (2)
آیین شما برای خودتان و آیین من برای خودم.
چرا خداوند چنین پاسخی داد؟ برای این که هواپرستان اصرار داشتند که پیامبر اکرم، صلی الله علیه وآله، از هوای آنان اطاعت کند و برده هوای نفس آن ها شود. (3)امروزه، بشر همه انواع گناه را تجربه کرده و حتی گروهی در پی آنند که اگر بشود گناهان جدیدی اختراع کنند، ولی گناه دیگری به فکرشان نمی رسد! آن ها این قدر به دنبال گناه رفته اند که انگار دیگر گناه جدیدی وجود ندارد که آن را یافته و به جامعه بشری عرضه کنند. در روزگار ما، جهان پر از ظلم و جور شده است ( ملئت ظلما وجورا ) (4) و جایی را
1- (1)) . مؤمنون، 71: «وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوٰاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمٰاوٰاتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِیهِنَّ بَلْ أَتَیْنٰاهُمْ بِذِکْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِکْرِهِمْ مُعْرِضُونَ » .
2- (2)) . کافرون، 6.
3- (3)) . بحار الأنوار، ج 89، ص 340: عن ابن أبی عمیر قال: سأل أبو شاکر أبا جعفر الأحول عن قول الله: «قُلْ یٰا أَیُّهَا الْکٰافِرُونَ * لاٰ أَعْبُدُ مٰا تَعْبُدُونَ * وَ لاٰ أَنْتُمْ عٰابِدُونَ مٰا أَعْبُدُ * وَ لاٰ أَنٰا عٰابِدٌ مٰا عَبَدْتُّمْ * وَ لاٰ أَنْتُمْ عٰابِدُونَ مٰا أَعْبُدُ» فهل یتکلم الحکیم بمثل هذا القول ویکرره مرۀ بعد مرۀ؟ فلم یکن عند أبی جعفر الأحول فی ذلک جواب، فدخل إلی المدینۀ فسأل أبا عبد الله علیه السلام عن ذلک فقال: کان سبب نزولها وتکرارها أن قریشا قالت لرسول الله صلی الله علیه وآله: تعبد إلهنا سنۀ، ونعبد إلهک سنۀ وتعبد إلهنا سنۀ ونعبد إلهک سنۀ، فأجابهم الله بمثل ما قالوا، فقال فیما قالوا: تعبد إلهنا سنۀ «قُلْ یٰا أَیُّهَا الْکٰافِرُونَ * لاٰ أَعْبُدُ مٰا تَعْبُدُونَ » وفیما قالوا: ونعبد إلهک سنۀ: «وَ لاٰ أَنْتُمْ عٰابِدُونَ مٰا أَعْبُدُ» وفیما قالوا: تعبد إلهنا سنۀ «وَ لاٰ أَنٰا عٰابِدٌ مٰا عَبَدْتُّمْ » وفیما قالوا: ونعبد إلهک سنۀ «وَ لاٰ أَنْتُمْ عٰابِدُونَ مٰا أَعْبُدُ * لَکُمْ دِینُکُمْ وَ لِیَ دِینِ ».
4- (4)) . اشاره به روایاتی دارد که آخرالزمان را توصیف می کنند. مثل حدیث پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در الرسائل العشر، شیخ طوسی، ص 98: «قول النبی علیه السلام للحسین علیه السلام: «ابنی هذا إمام ابن إمام أخو إمام أبو أئمۀ تسعۀ تاسعهم قائمهم یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا».
نمی توان یافت که سراسر بر مدار عدل باشد! نه یک قاره و کشور، بلکه حتی یک شهر، روستا و بخش را هم نمی توان پیدا کرد که این چنین باشد؛ حتی یک زن و شوهر هم نمی توان یافت که حیاتشان به طور کامل در سیطره عدالت باشد و این نتیجه پیروی از هواست.
آری، هوای نفس زندگی را پر از تجاوز و ظلم می کند و انسان را در همه شئون زندگی، اقتصادی، فکری و... به فساد می کشاند.
