غایت حکمت
فلسفه به لحاظ علمشناختی دارای غایت نیست و از جنبههای دیگری، مثل مقایسهی مسائل آن با یکدیگر، بررسی مصادیق آن یا با توجه به تعریف آن براساس معرفت الله، معرفت النفس و کمال نفس، غایاتِ مصداقی و هستیشناختی پدید میآیند. (13) برخی از این غایات عبارتاند از: لذت معنوی، (14) نیل به مقام خلافت اللهی، (15) مقام «کن»، (16) تشبه بالله، (17) معرفت حقایق اشیا، (18) معرفت حق تعالی (19) و تکمیل نفس. (20)
نمایش پی نوشت ها:
1. ملاصدرا، الحکمة المتعالیة، ج 3، ص 514؛ همو، مفاتیح الغیب، ص 137. برای تفصیل این تعاریف، ر.ک: رحیم قربانی، «حکمت و فلسفه: بازشناسی تعریف براساس فلسفه ملاصدرا»، ص 227.
2. ملاصدرا، الاسفار الأربعة، ج 7، ص 147.
3. همان، ج 1، ص 338.
4. همان، ج 9، ص 53.
5. همان، ج 3، ص 387.
6. حسن حسنزاده آملی، تعلیقات شرح المنظومة، ج 1، ص 36.
7. ابن سینا، البرهان من کتاب الشفاء، ص 260؛ حسن حسنزاده آملی، تعلیقات شرح المنظومة، ج 1، ص 36؛ ملاصدرا، الاسفار الأربعة، ج 1، ص 20؛ همو، شرح اصول الکافی، ج 1، ص 358.
8. ملاصدرا، اسرار الآیات، ص 174؛ همو، الاسفار الأربعة، ج 7، ص 255.
9. رکن دیگر نیز شناخت هستی حق تعالی است (ر.ک: ملاصدرا، المظاهر الالهیة، ص 57).
10. ر.ک: همو، الاسر الآیات، ص 131.
11. ر.ک: همو، الاسفار الأربعة، ج 8، ص 224؛ همو، شرح الهدایة الأثیریة، ص 7.
12. برای بررسی همهی تعاریف ملاصدرا از «حکمت»، ر.ک: رحیم قربانی، «حکمت و فلسفه: بازشناسی تعریف براساس فلسفه ملاصدرا»، ص 225-250.
13. ملاصدرا، الاسفار الأربعة، ج 6، ص 38.
14. همان، ج 7، ص 189.
15. همو، شرح اصول الکافی، ج 2، ص 88.
16. داود قیصری، شرح فصوص الحکم، ص 869.
17. ملاصدرا، الاسفار الأربعة، ج 6، ص 9.
18. همو، الحاشیة علی الالهیات، ص 15.
19. همان، ج 6، ص 380.
20. همان، ص 16؛ همو، شرح اصول الکافی، ج 1، ص 92.
منبع مقاله : گروهی از نویسندگان، (1392) اسلام و مسئله نفس و بدن: مجموعه مقالات، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چاپ اول.
