عجایب خلقت «زنبور عسل»؟!
پرسش : چه عجایب و شگفتی هایی در خلقت «زنبور عسل» نهفته است؟ پاسخ اجمالی:
یکی از شگفتی های خلقت زنبور عسل، ساختار چشم این موجود است که به گفته دانشمندان از 2500 صفحه کوچک تشکیل شده و قادر است با تأثیرپذیری از شعاع های ماوراءبنفش، از مکان قرارگرفتن آفتاب پشت ابر مطلع شود و با بهره گیری از همین نور ماوراء بنفش زنبورها گیاهان را با زیبایی بیشتری می بینند. امام صادق(ع) نیز ضمن حدیثی شگفتی خلقت این موجود را ناشی از حکمت خالقش می داند.
پاسخ تفصیلی:
ساختمان بدن «زنبور عسل» خود داستان طولانى و شگفت انگيزى دارد كه در اين ميان، چشم آنها از همه عجيب تر است. دانشمندان مى گويند: چشم زنبور عسل از دو هزار و پانصد صفحه كوچك تشكيل شده كه با يكديگر زاويه دو تا سه درجه را تشكيل مى دهد! اين چشم ها قادرند هنگامى كه ابرها جلو خورشيد را گرفته اند از محل آن اطلاع حاصل كنند و اين از طريق شعاع هاى ماوراء بنفش است كه روى چشم آنها اثر مى گذارد. زبان زنبور عسل و مشاوره آنها با يكديگر نيز از حقايق علمى است كه در سال هاى اخير كشف شده است.(1)
زنبور عسل گل هاى رنگارنگ را به شكل و رنگى كه ما مى بينيم، نمى‌بيند بلكه آنها را به وسيله نور ماوراء بنفش مى بيند و اين نور خود بر زيبائى و جلوه گل ها مى افزايد و آنها را به سوى گل ها جلب و جذب مى نمايد.(2)
افسوس كه وضع بحث، به ما اجازه نمى دهد كه بيش از اين در اين زمينه سخن بگوئيم ولى همين قدر بايد گفت كه هرچه بيشتر در اصل وجود و در كارهاى اين حشره كه قرآن مجيد روى آن انگشت گذارده دقيق تر مى شويم اسرار تازه اى از عظمت خداوند بزرگ كه خالق اين همه شگفتى ها است براى ما آشكار مى گردد.
براى حسن ختام گوش جان را به سوى كلام امام صادق(علیه السلام) در «توحيد مفضّل» متوجّه مى سازيم. آنجا كه مى فرمايد: «اى مفضل! به زنبور عسل و تلاش او در صنعت عسل و تهيه خانه هاى شش گوشه، و آنچه در زندگى او از دقائق و هوشيارى مى بينى بنگر كه اگر درست دقت كنى او را موجودى عجيب و لطيف خواهى يافت... و در اين نشانه روشنى است بر اينكه صواب و حكمت فوق در صنعت عسل از آن زنبور نيست بلكه از آن كسى است كه او را چنين آفريده و در طريق مصالح انسان ها تسخير فرموده است».(3)،(4)
پی نوشت:
(1). حواس اسرارآمیز حیوانات، دروشر، ویتوس، ترجمه: لاله زاری، اسحق، اشرفی، تهران، 1357ش، ص 137 و 140 و 143.
(2). راز آفرینش انسان، کرسی موریسن، ترجمه: سعیدی، محمد، کانون انتشارات محمدی، تهران، ۱۳۶۵ش، ص 93.
(3). بحار الأنوار، مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، محقق / مصحح جمعى از محققان، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1403 ق، چاپ دوم، ج 3، ص 108، باب 4«الخبر المشتهر بتوحيد المفضل بن عمر».
(4). پیام قرآن، مکارم شیرازی، ناصر، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1386 ش، چاپ نهم، ج 2، ص 396.
