حاصل آن که از تشبيه زن به زمين يا مزرعه چند نکته مهم فهيمده مي شود:
1. از تعبير حرث، فهميده مي شود که ارتباط مردان با زنان در اشباع غريزه منحصر نيست؛ بلکه ارتباط تنگا تنگ زمينه و محصول عمل را دارد. همان گونه که دنيا مقدمه آخرت است. زنان نيز به نوع بشر بقاء مي دهند و آخرت انسان و فرزندان با زنان سامان مي يابد. هم چنان که اين نکته را از ذيل آيه «قدموا لانفسکم» فهميده مي شود.
2. انتخاب همسر مناسب همچون انتخاب زمين مناسب است و انتخاب بذر نيز شرط توليد بهتر است.
3. بذر و زمين هر دو در توليد، نقش مهمي دارند و زن و مرد بيشتر در نسل آينده نقش دارند.
4. هدف مقدس به هر کاري قداست مي دهد. اگر هدف آميزش ذخيره روز قيامت باشد آن نيز رنگ الهي مي گيرد.
5. زن نه کالا است و نه منشأ "تاريکي" بلکه او بنيان گذار آبادي ها و سرمايه گذار تاريخ و فرستنده هداياي اخروي است(قرائتي، محسن، تفسير نور، ذيل آيه 223 سوره بقره)
6) در واقع اين آيه سخن پندار آناني را که زن را تنها بازيچه و وسيله هوس بازي مي دانند باطل کرده است و ارزش واقعي زن را در درجه اول حفظ نسل، انتقال تجربه و پرورش فکري و روحي فرزندان دانسته است.
بخش دوم آيه نيز، جواز مطلق استمتاع را از همسر مي فهماند برخلاف برخي اديان که قيدهايي را براي اين امر قرار داده بودند. چرا که اگر «اني» در آيه زمانيه باشد، توسعه زماني مسأله آميزش جنسي را بيان مي کند؛ يعني در هر ساعتي از شب و روز مجاز هستيد و اگر مکانيه باشد، توسعه در مکان را مي فهماند؛ يعني در هر مکان که خواستيد در آييد(سيدعلي اکبر قرشي، قاموس قرآن، مدخل «اني»)
اين احتمال نيز وجود دارد که اشاره به هر دو جنبه باشد و به اين ترتيب دو همسر مي توانند هرگونه و در هر زمان و مکان، از لذت جنسي بهره بگيرند.
شايد اين پرسش به ذهن خطور کند که چرا در اين مسأله مخاطب مردان هستند و زنان چنين خطابي ندارند و تابع هوس هاي مردان قرار گرفته اند؟
پاسخ با توجه به دو نکته زير روشن مي شود:
1. با توجه به شأن نزول آيه که در مورد استمتاع مرد از زن و نفي برخي قيدهايي که بعضي اديان گذاشته بودند، مي باشد مخاطب بودن مردان بديهي است و از اين خطاب تحت اراده مرد بودن زن و بهره نجستن زن به هنگام آميزش فهميده نمي شود(طبرسي، مجمع البيان، منشورات دار مکتبه الحياه، ج 1، ص 215)
2. اساسا قرآن کريم به خاطر حفظ حيا و عفت زن چنين خطاب هايي را به زنان نمي کند، هم چنان که براي مردها پاداش حورالعين ذکر شد؛ اما براي زنان چنين پاداشي به صراحت نيامده است و از اين، وجودنداشتن چنين پاداشي براي زنان استنباط نمي شود. حاصل آن که توجه به صدر و ذيل آيه که زن به عنوان مزرعه و هدف از آميزش و روابط زناشويي تربيت فرزند صالح دانسته شده، معلوم مي شود که اسلام زن را به عنوان طفيلي ندانسته و انسانيت را در روابط زناشويي و آميزش ملاک قرار داده است و زن را اساس خلقت به شمار آورده است. برخلاف عقيده برخي که هدف از روابط زناشويي و آميزش را ارضاي غريزه هاي جنسي - همانند حيوانات - پنداشته و براي زن ارزشي جز کالا قائل نيستند و از آنان استفاده ابزاري براي تبليغات و مايکن ها مي کنند.
نکات مهم در رابطه با اين مساله :
1) در تشبيهات و امثال هميشه اين قاعده وجود دارد که " در مثال مناقشه نيست"
2) اينکه ميفرمايد کشتزار شمايند (حرث لکم) بيانگرعمل توالد و توليد نسل، از راه آميزش در قبل زن است و شامل غير آن نميشود ( که توضيح اين مطلب قبلا بيان شده است ) ؛ و در ادامه آيه که ميفرمايد هرجا که خواهيد به کشتزار خود درآييد (فَأْتُواْ حَرْثَکُمْ أَنَّى شِئْتُمْ) آميزش از راه قبل را ميفرمايد نه غير آن را.
3) اينکه آيه قبل سخن از عادت ماهيانه زنان است که در اين مدت آميزش با زنان از راه قبل حرام است و با توجه به نزول اين آيات با هم، اطلاق اين آيه را تخصيص ميزند (در صورتي که اني را زمانيه بگيريم) پس معنا اين ميشود که: در هر زماني آميزش کنيد مگر زماني که زنان آمادگي آميزش ندارند مثل ايام عادت ماهيانه ؛ و با اين بيان عقيده مسيحيان که آميزش را در هر زماني مجاز ميدانند حتي در ايام عادت ماهيانه باطل ميکند ( با استفاده از تفسير نمونه )
4) نکته ظريفي که در اني شئتم هست اين است که اگر اني را به معناي غالبي آن که همان مکان است بگيريم اينطور ميشود که در هر جايي که ميدانيد و برايتان لذت بخش تر است جماع کنيد و حتي ممکن است اشاره اي به حالت قرار گرفتن زن و مرد در هنگام آميزش باشد که تنوع در حالات مختلف آميزش باعث لذت بيشتر ميشود. و با اين بيان عقيده يهوديان که آميزش را فقط در يک حالت مجاز ميدانستند را باطل ميداند
