تنبیه و عبرت
وَ لْیَشْهَدْ عَذابَهُما طائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنینَ (نور، 2)
در هنگام اجرای حدّ بر زن و مردی كه مرتكب گناه اخلاقی شدهاند، عده ای از مردم حضور داشته باشند و کیفر آنها را مشاهده کنند.
166.مجازات متخلفان در سازمان باید به گونهای باشد كه دیگران از آن عبرت گیرند، زیرا مجازات، علاوه بر تنبیه فرد متخلف، هدف تربیتی سازمانی و عمومی را نیز به دنبال دارد.
تنبیه، متناسب با تخلف
وَ الَّذی تَوَلّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذابٌ عَظیمٌ (نور، 11)
كسی كه در انجام گناه نقش اصلی را ایفا كرده است، عذاب بزرگ و مجازات سنگینی در انتظارش است.
167.تنبیه و توبیخ باید متناسب با میزان نقش افراد در تخلف باشد. كسی كه نقش محوری داشته است قطعاً مجازات بیشتری نسبت به دیگران خواهد داشت.
تخریب شخصیت مدیران
إِنَّ الَّذینَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشیعَ الْفاحِشَةُ فِی الَّذینَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلیمٌ فِی الدُّنْیا وَ اْلاخِرَةِ ... (نور، 19)
كسانیكه به دنبال بی آبرو کردن مؤمنان هستند، عذابی دردناك خواهند داشت.
168.تخریب اهل ایمان به خصوص مدیران و مسؤولان، امری است كه باید به شدت با آن برخورد شود و عوامل آن، مجازات سختی شوند.
نماز در اداره
رِجالٌ لا تُلْهیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ ... (نور، 37)
بندگان خوب خدا كسانی هستند كه تجارت و كارهای روزانه آنها را از یاد خدا و برپاداشتن نماز غافل نمیكند.
169.مدیران نظام اسلامی باید در هنگام اذان، برای اقامة نماز قیام نمایند و انجام کار اداری مانع اقامه نماز نشود.
اجازه از مافوق
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذینَ ... لَمْ یَذْهَبُوا حَتّى یَسْتَأْذِنُوهُ ... فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ ... (نور، 62 )
مؤمنان واقعی كسانی هستندكه ... بدون اجازة او از مجلس بیرون نمیروند. پس ای پیامبر، اگر كسی از تو اجازه خواست كه به كارهای شخصی خود بپردازد، هر كه را خواستی اجازه بده.
170.افراد و كاركنان سازمان، برای گرفتن مرخصی (و انجام كارهای شخصی)، باید مقام مافوق را در جریان قرار دهند تا به فرآیند كارهای سازمان لطمه وارد نشود.
171.مدیران میتوانند با درخواست مرخصی كاركنان موافقت كنند و میتوانند برای رعایت مصلحتی بالاتر، موافقت نكنند.
آموزش كاركنان
لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ وَ رَتَّلْناهُ تَرْتیلاً (فرقان، 32)
خداوند در جواب كسانی که میگفتند: چرا قرآن یكباره نازل نمیشود و آیه به آیه فرود میآید، میفرماید: قرآن را به تدریج نازل كردیم تا این ارتباط دایمی باعث دلگرمی پیامبر شود.
172.آموزش كاركنان باید مرحله به مرحله و به تدریج پیگیری شود.
173.یكی از وظایف مدیران ارشد، دلگرم كردن و اطمینان بخشیدن به مدیران ردههای پایینتر است.
مدیر و معاون
وَ یَضیقُ صَدْری وَ لا یَنْطَلِقُ لِسانی فَأَرْسِلْ إِلىهارُونَ (13) ... فَاذْهَبا بِآیاتِنا إِنّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ (شعرا، 15)
موسی به خداوند گفت: سینهام تنگ میگردد و زبانم باز نمیشود، پسهارون را نیز رسالت بده تا مرا یاری كند. خداوند فرمود: تو و هارون همراه با معجزات حركت كنید و به سراغ فرعون بروید كه ما با شما هستیم و به گفتگوهای شما شنوا و آگاهیم.
174.ظرفیّت افراد متفاوت است، جز خداوند همة افراد محدودیت دارند و ممكن است در شرایطی گرفتار فشارهایی شوند. (موسی به خدا گفت: سینهام تنگ شده است.) رهبری و مدیریت به سعة صدر نیاز دارد.
175.به هنگام پذیرش مسؤولیت لازم است مدیر نقاط ضعف خود را بیان كند و صراحت و صداقت به خرج دهد.
176.در بعضی مأموریتها و كارها، فعالیت تیمی لازم است تا هدف محقّق شود.
177.مدیران و رهبران باید ضعفهایشان را با بكارگیری دیگران، جبران كنند.
178.مدیران و افراد سازمان باید انسانهای شایستة دیگر را برای تصدّی مسؤولیتها معرّفی نمایند.
179.برای مبارزه با مشكلات، باید به سراغ سرچشمهها رفت. شناسایی سرچشمهها همیشه كار آسانی نیست و نیاز به دقت و توجه زیاد دارد.
180.آگاهی دقیق و لحظه به لحظة مدیران از مأموریتهای مهم یك ضرورت است، چنانكه حضرت حق به حضرت موسی میفرماید: ما گفتگوهای شما را میشنویم.
