دقت در رفتار
وَ قالَ نِسْوَةٌ فِی الْمَدینَةِ امْرَأَةُ الْعَزیزِ تُراوِدُ فَتاها ... (یوسف، 30)
زنان شهر گفتند: همسر عزیز با غلامش مراوده داشته است.
121.هر كس پست یا مسؤولیتی میگیرد، باید در رفتارهای خویش دقت زیادی داشته باشد چون اخبار مربوط به مسؤولین بسیار زود منتشر میشود.
مدیریت بحران، برنامهریزی استراتژیك
قالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنینَ دَأَبًا فَما حَصَدْتُمْ فَذَرُوهُ فی سُنْبُلِهِ إِلاّ قَلیلاً مِمّا تَأْكُلُونَ (یوسف، 47)
یوسف گفت: هفت سال پی در پی كشت كنید و آنچه را درو كردید، جز اندكی را كه میخورید، در خوشهاش كنار بگذارید.
122.تشریح وضعیت بحران، از جمله وظایف مهم مدیریت بحران است و ارائة راه حل (طرح و برنامه) برای خروج از وضعیت بحرانی نیز از وظایف ایشان است.
123.برنامهریزی در تولید و صرفهجویی در مصرف برای ایجاد پشتوانه، یك ضرورت برای كشورهای در حال توسعه است.
124.در برنامهریزی و نظارت بر مصرف، سهم نسل آینده حفظ و مراعات شود.
125.طرحها باید به نحوی برنامه قابلیت عملی شدن داشته باشد. (بهترین راه ذخیرهسازی گندم بدون سیلو و انبار، واگذاردن گندم در خوشهاش بود تا دچار فساد زودرس نشود.)
مشاوره تخصصی (اتاق فكر)
وَ قالَ الْمَلِكُ ائْتُونی بِهِ فَلَمّا جاءَهُ الرَّسُولُ ... (یوسف، 50)
هنگامی كه پادشاه مصر خوابی عجیب دید، خواست كه یوسف را نزد وی آورند تا در مورد خواب سؤال كند.
126.در شرایط بحرانی سازمان، برای حل معضلات و مسائل از مشاوران و نخبگان باید بهره برد. یكی از راهكارهای عملی آن راهاندازی اتاقهای فكر در هر سازمان است.
ویژگیهای مشاوران
وَ قالَ الْمَلِكُ ائْتُونی بِهِ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسی فَلَمّا كَلَّمَهُ قالَ إِنَّكَ الْیَوْمَ لَدَیْنا مَكینٌ أَمینٌ (یوسف، 54)
پادشاه گفت: یوسف را نزد من آورید تا او را مشاور مخصوص خود قرار دهم. پس هنگامی كه با او گفتگو نمود،گفت: تو امروز نزد ما فردی بزرگ و امین هستی.
127.برای اعطای مسؤولیتهای بسیار مهم، گاه لازم است مدیر عالی خود وارد گزینش شود.
128.برای تصدّی پستهای مهم و كلیدی، علاوه بر تدبیر و كاردانی، محبوبیت و مقبولیت نیز بسیار مهم است. (یوسف در اثر عفّت، تدبیر، تعبیر خواب و بزرگواری، محبوبیّت خاصی پیدا كرد، لذا عزیز مصر گفت: او مشاور خودم باشد.)
129.مشاورین باید اهل تقوی، تدبیر و امانتدار باشند. (مكین امین)
130.مدیران در سپردن مسؤولیتها به افراد امین نباید تعلّل كنند.
توجه به مهارت و علاقه شخصی کارکنان
قالَ اجْعَلْنی عَلى خَزائِنِ اْلارْضِ إِنّی حَفیظٌ عَلیمٌ (یوسف، 55)
یوسف گفت: مرا بر خزانهداری این سرزمین بگمار، كه من امانتدار و دانا هستم.
131.در بكارگیری افراد لایق، علاقة شخصی افراد باید در نظر گرفته شود. (یوسف خود علاقمند بود كه خزانهدار گردد.)
132.وقتی در كاری مهارت دارید، با اعتماد به نفس آن را بپذیرید.
133.در هر موقعیتی كه فرد قرار دارد باید به نظرات سایرین و مشاوران امین توجه داشته باشد. (پیشنهاد یوسف پذیرفته شد.)
خلاقیت، ریسک پذیری
وَ قالَ لِفِتْیانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فی رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلى أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ (یوسف، 62)
حضرت یوسف به غلامان خود گفت: آنچه را به عنوان بهای گندم پرداختهاند در بارهایشان بگذارید تا هنگامی كه به خانة خود برمیگردند و بارها را میگشایند آن را بازشناسند و (بهامید تكرار دوبارة این اتفاق) به مصر بازگردند.
134.مدیران و رهبران باید از طرحهای ابتكاری استفاده نمایند. در هر موقعیت و شرایطی بكارگیری قوة خلاقیت باعث ایجاد نوآوری و ابتكار در روش میگردد.
135.برای اجرایی كردن طرحها، گمان و ظنّ قوی برای رسیدن به مطلوب كافی است و نباید دست روی دست گذاشت تا یقین كامل شود. (ریسكپذیری لازم است، چنان كه یوسف گفت: (لعلهم یرجعون) شاید بازگردند.)
