رمضان در نزد مردم آذربايجان
در سالهای حاکمیت کمونیستها، هرچند دینداران غیرتمند و با تعصب آذربایجان، پنهانی و در خلوت خود با خدایشان به انجام فریضه روزه اهتمام میکردند، ولی از آنجا که مساجد تعطیل بوده و بجای آوردن آداب و آیینهای دینی هم ممنوعیت داشت، ماه رمضان به فریضهای تعطیل شده مبدل شده بود.
پس از استقلال جمهوری آذربایجان از اتحاد جماهیر شوروی، به رغم میل باطنی دولتمردان این جمهوری در ادوار گوناگون، صدها مسجد در روستاها و شهرهای گوناگون جمهوری آذربایجان احیا و یا احداث شده است که این موضوع، زمینه مناسبی برای از انزوا درآوردن و تکریم ماه رمضان فراهم آورده است.
در اين ماه صبر، دوري از رذايل و فراموشي اختلافات از ويژگي هاي بارز مسلمانان آذربايجان است. خانواده هاي آذربايجاني پتنوس هاي غذا را براي هديه به خانواده هاي دوست و همسايه خود يا به عنوان احسان به فقرا و نيازمندان مي دهند.
در این ماه بیشتر رستورانها در اين كشور به حالت تعطیل درمیآیند و افرادی که به عنوان خواننده در این رستورانها برنامه موسیقی اجرا مینمایند، به احترام ماه مبارک رمضان برنامههای خود را تعطیل مینمایند و حتی برخی از آنان، اعم از زن و مرد خود نیز روزه میگیرند. در این ماه در بیشتر مساجد، سفره احسان بر پا می شود و به طور کل، مساجد در این ماه از ازدحام بیشتری نسبت به ماههای دیگر برخوردار است، به ویژه مساجد بزرگ که مسلمانان جمهوری آذربایجان نماز را در این مساجد باشکوه به جماعت بجای میآورند. در این ماه علاوه بر مساجد، مقبره برخی امامزادگان نسبت به ماههای دیگر، زایران بیشتری دارند و در این محلها نیز افراد ثروتمند با دادن قربانی و... به نیازمندان کمک میکنند.
از مهمترین مناسبتهایی که در این ماه قرار دارد، شبهای لیالی قدر و نیز روز جهانی قدس است.
- مردم جمهوری آذربایجان در شبهای قدر با اشتیاق زیادی در مساجد و تکایا به احیا و راز و نیاز با معبود خویش میپردازند. حسینیه ایرانیان باکو در این شبها، سرشار از مشتاقان آذری است.
-
- از دیگر مناسبتهایی که جلوهای دیگر از عشق و علاقه قلبی مردم جمهوری آذربایجان به دین اسلام را به نمایش میگذارد، روز جهانی قدس است. این روز هرچند در جمهوری آذربایجان روز کاری است، اما بسیاری از مردم این کشور در مساجد جمع میشوند و با سر دادن شعارهای مرگ بر اسرائیل، مرگ بر آمریکا و مرگ بر اشغالگران صهیونیست و ارمنی، خواستار اتحاد کل جهان اسلام برای آزادسازی اراضی اشغالی مسلمانان و قدس شریف میشوند.
رمضان در نزد مردم تركيه
- بازار بزرگ استانبول و مسجد اياصوفيه در هنگام افطار حال و هوايي ديدني دارد.روزه داران با خوردن كباب تركي و چاي روزه خود را مي گشايند و براي اقامه نماز به باشكوه ترين مسجد تركيه مي روند. رمضان شبهاي استانبول را رونق بخشيده،كاسبي و خريد و فروش تا حوالي سحر ادامه دارد.
- انجمنهاي خيريه در اين ماه خيمهها و چادرهاي رمضاني را در ميدان ها و اماكن عمومي تركيه به منظور دادن افطاري رايگان به روزهداران بر پا مي كنند و ثروتمندان اين كشور نيز براي برپایی سفرههاي افطاري از يكديگر سبقت ميگيرند.
- سفرههاي افطاري مسلمانان اين كشور شامل زيتون، پنير، خرما، باقلوا و انواع سوپ و آش است كه به آن "چوربا "گفته ميشود كه از تنوع خاصي نيز برخوردار هستند.
برخي از اين چورباها از دوران عثماني به جا مانده است. طي ايام ماه مبارك رمضان در برخي از شهرهاي تركيه چادرها و خيمههايي در ميادين و اماكن عمومي به منظور افطاري دادن برپاست تا كساني را كه هنگام افطاري در منزل نيستند يا در حال رانندگياند افطاري دهند. اين سفرههاي افطاري از سوي شوراهاي خيريه يا افراد خير و در برخي موارد از سوي شهرداري - بلديه- گسترانيده ميشود و بيشتر در دو شهر آنكارا و استانبول مورد توجه قرار ميگيرد. ماه رمضان در تركيه در عين تقدس و محترم بودن براي غيرمسلمانان هيچ محظوريتي از نظر خوردن و آشاميدن ايجاد نميكند و حتي مسلمانان در اين زمينه كاملاً مختار هستند. لذا پايبندي به احكام شرعي از جمله روزه امري قلبي و ايماني است كه هيچ فشار اجتماعي- سياسي آن را بر فرد تحميل نميكند.
مساجد تركيه در اين ماه شاهد ازدحام كثيري از مسلمانان براي اداي نماز و برپايي مراسم شب هاي قدر است و يكي از پديدههاي بارز اين ماه در تركيه قرائت قرآن كريم در سراسر تركيه است. مردم مسلمان تركيه به ماه رمضان بسان يك جشن ملي مي نگرند.
با نزديك شدن وقت سحر نيز افرادي به نام “مسحرات” در خيابان ها و كوچههاي تركيه به بيدار كردن مسلمانان ميپردازند.
