در قرآن، آیاتى وجود دارد که ویژگى هاى برشمرده آنها را، مى توان بر یاران خاص حضرت مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف تطبیق داد و در بعضى از روایات نیز، بیان شده که این آیات در مورد مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف و اصحابش باشد.
اوصاف یاران حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در قرآن
آیا یاران اصلى امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف عصاره تاریخ اند و از میان این همه انسان هاى صالح و اولیاى الهى انتخاب آنان چگونه صورت مى گیرد، یعنى آنها داراى چه ویژگى هاى مى باشند که به این مقام برگزیده شده اند؟!
در قرآن، آیاتى وجود دارد که ویژگى هاى برشمرده آنها را، مى توان بر یاران خاص حضرت مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف تطبیق داد و در بعضى از روایات نیز، بیان شده که این آیات در مورد مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف و اصحابش باشد.
اوصاف یاران حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در قرآن
آیا یاران اصلى امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف عصاره تاریخ اند و از میان این همه انسان هاى صالح و اولیاى الهى انتخاب آنان چگونه صورت مى گیرد، یعنى آنها داراى چه ویژگى هاى مى باشند که به این مقام برگزیده شده اند؟!
انقلابى بزرگ و جهانى، نیازمند رهبران و مدیرانى لایق، کارکشته، وارسته و پرتوان است که هم پیروزى اش تأمین گردد و هم اهداف و برنامه هاى فراگیر آن تحقق یابد. بستر زمان و تاریخ، دروازه ورودى انسان ها به دانشگاه مهدوى است ؛ دانشگاهى که در آن ملیّت و قومیّت، مذهب، نژاد، مقطع زمانى و… مطرح نیست؛ بلکه فراملى، قومى، نژادى و انسانى است. براین اساس قیام مهدوى، به حدى گسترده و فراگیر است که در قلمرو آن، همه ملیت ها و گروه ها – از گذشته تا حال و آینده – حضور دارند و حتى ملائکه الهى نیز در آن به ایفاى نقش مى پردازند.
پس از آنجایى که در میان یاران حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف، پیامبران و اولیاى الهى (چون عیسى، یوشع، خضر، اصحاب کهف و…) و هم از اصحاب پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم و امیرمؤمنان (علیه السلام) (چون سلمان و مالک، ابوذر و…) حضور دارند، مى توان گفت آنان عصاره تاریخ خواهند بود. علاوه بر آن که خود حضرت مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف ادامه دهنده راه همه پیامبران و اوصیاء و دارنده همه سنن و مواریث آنان است؛ به طور طبیعى یارانش نیز دارنده این میراث گران بها خواهند بود.
البته در مجامع روایى بر ۳۱۳ یار خاص آن حضرت تاکیدات ویژه اى شده و اوصاف و خصلت هایى براى آنان شمارش شده است که نشان مى دهد واقعا آنان انسان هاى برتر، شایسته و برگزیده هستند و توان انجام این مأموریت بزرگ الهى را دارند.
اوصاف یاران در قرآن:
در قرآن، آیاتى وجود دارد که ویژگى هاى برشمرده آنها را، مى توان بر یاران خاص حضرت مهدىعجل الله تعالی فرجه الشریف تطبیق داد و در بعضى از روایات نیز، بیان شده که این آیات در مورد مهدىعجل الله تعالی فرجه الشریف و اصحابش باشد؛ از جمله مى فرماید:
«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَنْ یَرْتَدَّ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ أَذِلَّهٍ عَلَى الْمُومِنِینَ أَعِزَّهٍ عَلَى الْکافِرِینَ یُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَ لا یَخافُونَ لَوْمَهَ لائِمٍ ذلِکَ فَضْلُ اللّهِ یُؤتِیهِ مَنْ یَشاءُ وَ اللّهُ واسِعٌ عَلِیمٌ»[۱]
براساس این آیه خداوند در آینده جمعیتى را براى حمایت دین بر مى انگیزد و اوصاف کسانى را که باید این رسالت بزرگ را انجام دهند، چنین شرح مى دهد:
۱. آنان عاشق خدا بوده و جز به خشنودى او نمى اندیشند. هم خدا آنها را دوست دارد و هم آنان خدا را دوست دارند. «یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ»
۲. در برابر مؤمنان خاضع و فروتن هستند. «أَذِلَّهٍ عَلَى الْمُومِنِینَ»
۳. در برابر ستمکاران قدرتمند هستند. «أَعِزَّهٍ عَلَى الْکافِرِینَ»
۴. جهاد در راه خدا برنامه همیشگى آنهاست. «یُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ»
۵. ثابت قدم بوده و از ملامت کنندگان باکى ندارند. «وَ لا یَخافُونَ لَوْمَهَ لائِمٍ»
در پایان مى فرماید: «به دست آوردن این امتیازات (علاوه بر کوشش شخصى)، مرهون فضل الهى است که به هر کس شایسته باشد، داده مى شود. «ذلِکَ فَضْلُ اللّهِ یُوتِیهِ مَنْ یَشاءُ وَ اللّهُ واسِعٌ عَلِیمٌ»
در روایتى از امام صادق (علیه السلام) اوصافى براى یاران حضرت مهدى بیان شده که با اوصاف مذکور در آیه هماهنگ است[۲]
به طور کلى مى توان اوصاف، و ویژگى هاى یاران خاص حضرت را در روایات چنین شمارش کرد.
اوصاف یاران در حدیث:
۱. شناخت عمیق نسبت به خدا ؛ امام صادق (علیه السلام) مى فرماید: «در قلوب آنان (یاران مهدى)، نسبت به ذات خدا شکى نیست[۳]»
«آنان به وحدانیت خداوند آن چنان که حق وحدانیت اوست، اعتقاد دارند[۴]»
۲. معرفت امام زمانعجل الله تعالی فرجه الشریف ؛ امام سجاد (علیه السلام) مى فرماید: «آنان کسانى اند که به امامت مهدىعجل الله تعالی فرجه الشریف اعتقاد دارند[۵]»
۳. اخلاص ؛ امام جواد (علیه السلام) فرمود: «هنگامى که براى مهدى، ۳۱۳ تن از اهل اخلاص جمع شد، خداوند امر او را ظاهر خواهد کرد[۶]»
۴. اطاعت و فرمانبرى ؛ امام صادق (علیه السلام) مى فرماید: «اطاعت آنان از امام، بیشتر از فرمانبرى کنیز در برابر مولایش است[۷]»
۵. استقامت ؛ آن حضرت هم چنین فرمود: «… گویا قلب هاى آنان مانند تکه هاى آهن است… محکم تر از سنگ است[۸]»
۶. جان نثارى ؛ از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است: «آنان پروانه وار شمع وجود امام را در میان گرفته و او را با جانشان محافظت مى کنند (یحفون به) [۹]»
۷. برخوردارى از تأییدات الهى ؛ امام على (علیه السلام) فرمود: «… خداوند مردى (مهدى) را در آخرالزمان مى انگیزاند… او را به ملائکه اش تأیید کرده و انصارش را حفظ خواهد نمود[۱۰]»
۸. شهادت طلبى ؛ امام صادق (علیه السلام) فرمود: «یاران مهدى، آرزو مى کنند که در راه خدا به شهادت برسند[۱۱]»
۹. صبر و بردبارى ؛ امام على (علیه السلام) مى فرماید: «یاران مهدى، گروهى اند که به خاطر صبر و بردبارى در راه خدا، بر او منت نمى گذارند و از این که جان خویش را تقدیم حضرت حق مى کنند، به خود نمى بالند و تکبر نمى کنند[۱۲]»
۱۰. شیران روز و زاهدان شب ؛ امام صادق (علیه السلام) فرمود: «گویا من نظر مى کنم به قائم و اصحاب او در نجف و کوفه، سجده ها به پیشانى هاى آنها اثر گذاشته است ؛ شیران در روز و راهبان در شب اند[۱۳]»
۱۱. همدلى ؛ امام على (علیه السلام) فرمود: «ایشان یکدل و هماهنگ هستند[۱۴]»
۱۲. خواستار برکت ؛ از امام صادق (علیه السلام) آمده است: «آنان بر فراز اسب هاى خود دست بر زین امام مى کشند و تبرک مى جویند[۱۵]»
۱۳. عبادت الهى ؛ امام صادق (علیه السلام) فرمود: «در دل شب، از خشیت خداوند، ناله هایى دارند مانند ناله مادران پسر مرده» و «شب ها را با عبادت به صبح مى رسانند و روزها را با روزه به پایان مى برند[۱۶]»
۱۴. شجاعت ؛ امام على (علیه السلام) مى فرماید: «همه شیرانى اند که از بیشه ها خارج شده اند و اگر اراده کنند کوه ها را از جا بر مى کنند[۱۷]»
۱۵. علم و بصیرت ؛ امام على (علیه السلام) مى فرماید: «پس گروهى در آن فتنه ها صیقلى مى شوند، مانند صیقل دادن آهنگر، شمشیر را. دیده هاى آنان به نور قرآن جلا داده و تفسیر در گوش هایشان جا گرفته است. در شب جام حکمت را به آنها مى نوشانند، بعد از این که در بامداد هم نوشیده باشند[۱۸]»
۱۶. حق یاورى ؛ امام صادق (علیه السلام) مى فرماید: «خداوند به وسیله آنها، امام حق را یارى مى کند[۱۹]»
۱۷. حکمت نورانى ؛ از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است: «گویى دل هاى آنان مشعل نورانى است (کان قلوبهم القنادیل) [۲۰]»
با توجه به این روایات، روشن مى شود که یاران حضرت مهدىعجل الله تعالی فرجه الشریف، داراى چنان ویژگى ها و اوصاف برتر و کم نظیرى هستند که به حق در این مقام و موقعیت قرار گرفته اند و بدین جهت نقش مهمى در پیروزى آن قیام جهانى خواهند داشت.
پی نوشت ها:
[۱]. مائده ۵، آیه ۵۴.
[۲]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۸.
[۳]. همان، ص ۳۱۷.
[۴]. بشاره الاسلام، ص ۲۲۰.
[۵]. کمال الدین، ح ۱، باب ۳۱، ح ۲.
[۶]. همان، ح۲، ص ۳۷۸-۳۷۷.
[۷]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۸.
[۸]. همان، ص ۳۰۷، ح ۸۲.
[۹]. همان، ص ۳۰۸.
[۱۰]. همان، ص ۲۸۰،ح ۶.
[۱۱]. همان، ص ۳۰۷، ح ۸۲.
[۱۲]. یوم الخلاص، ص ۲۲۴.
[۱۳]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۸۶.
[۱۴]. یوم الخلاص، ص ۲۲۴.
[۱۵]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۸.
[۱۶]. یوم الخلاص، ص ۲۲۴.
[۱۷]. همان.
[۱۸]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۳۴، ح ۶۴.
[۱۹]. همان، ص ۳۰۸.
[۲۰]. همان.
منبع: کتاب مهدویت و دوران ظهور
