ماه رمضان ماهی است که هوایش از آلودگی های شیطانی تصفیه شده و روح ملکوتی آن برای فیض رساندن به بندگان تقویت شده است. امید به شفا  از بیماریهای حاصل از گناهان در این ماه بسیار است و مغفرت یافتن یکی از بهترین شفاهای معنوی است ...

أنّ النّبىّ صلّى اللّه علیه و آله: قال لأصحابه: «ألا أخبركم بشى‏ء إن أنتم فعلتموه تباعد الشّیطان منكم كما تباعد المشرق من المغرب؟ قالوا: بلى قال: الصّوم یسوّد وجهه و الصّدقة تكسر ظهره و الحبّ فى اللّه و الموازرة على العمل الصّالح یقطع دابره و الاستغفار یقطع و تینه و لكلّ شى‏ء زكاة و زكاة الأبدان الصّیام. (أمالی الصدوق ،61 ،المجلس الخامس عشر)

پیامبر اكرم صلّى اللَّه علیه و آله به یارانش فرمود: «آیا شما را سوى چیزى رهنمون شوم كه اگر شما آن را انجام دهید شیطان از شما دور مى‏گردد، چنان كه مشرق از مغرب دور مى‏گردد؟  عرض كردند: آرى ،فرمود: «روزه رویش را سیاه مى‏كند، صدقه پشتش را مى‏شكند، دوستى براى خدا و پشتكار بر كار نیك نابودش مى‏كند و استغفار شاهرگش را مى‏زند و هر چیز زكاتى دارد و زكات بدنها روزه است».

استغفار در ماه مبارک

ماه رمضان ماهی است که هوایش از آلودگی های شیطانی تصفیه شده و روح ملکوتی آن برای فیض رساندن به بندگان تقویت شده است. امید به شفا  از بیماریهای حاصل از گناهان در این ماه بسیار است و مغفرت یافتن یکی از بهترین شفاهای معنوی است. بنابراین اگر در هر ماهی استغفار خوب است در ماه رمضان بهتر و دارای تاثیر بیشتر است. چرا که هر عمل خوبی در ماه رمضان به برکت فضای معنوی این ماه و انرژی فوق العاده آن، موثرتر و عظیم تر است.

حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله فرمود:

اى مردم اینک ماه خداوند با بركت و مغفرت بطرف شما روى آورده، ماهى كه در نزد خداوند از همه ماه‏ها افضل است، روزهاى آن بهترین روزها و شبهاى آن نیكوترین شبها و ساعات آن افضل ساعات میباشد. اى مردم شما در این ماه به ضیافت خداوند دعوت شده و نزد خداوند گرامى هستید. نفس‏هاى شما در این ماه تسبیح و خواب شما در آن عبادت، و اعمال شما در آن مقبول و دعاى شما در آن مستجاب است اكنون با نیت پاك و قلبى صادق از خداوند بخواهید كه شما را موفق بدارد روزه بگیرید و تلاوت قرآن مجید كنید. (ترجمه حدیث از مسند الإمام الرضا علیه السلام، ج‏2، ص: 186)

از جمله اعمالی که در این ماه مغفرت، سفارش شده است استغفار است.

قالَ أَمِیرُ الْمُۆْمِنِینَ علیه السلام عَلَیْكُمْ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ بِكَثْرَةِ الِاسْتِغْفَارِ وَ الدُّعَاءِ فَأَمَّا الدُّعَاءُ فَیُدْفَعُ عَنْكُمْ بِهِ الْبَلَاءُ وَ أَمَّا الِاسْتِغْفَارُ فَتُمْحَى بِهِ ذُنُوبُكُم‏ (أمالی الصدوق،61 ،المجلس الخامس عشر)

امیر مۆمنان «علیه السلام» فرمود بر شما باد در ماه‏ رمضان بكثرت استغفار و دعاء، اما دعاء وسیله دفع بلا است و استغفار وسیله محو گناهان شماست.

بهترین فرصتها برای بخشیده شدن

ماه رمضان ماه بخشیده شدن است. در اخبار دینی فراوان از لطف خداوند در بخشش بندگان در این ماه سخن گفته شده است. بدبخت ترین بندگان کسانی هستند که این ماه بگذرد و مشمول مغفرت الهی نشوند. بنابراین در این ماه باید به استغفار پناه برد و بسیار از آن مدد جست تا از غافله بخشیده شدگان عقب نماند.

ثمّ قال صلّى اللّه علیه و آله و سلّم: إنّ الشقیّ حقّ الشقیّ من خرج منه هذا الشهر، و لم یغفر ذنوبه، فحینئذ یخسر حین یفوز المحسنون بجوایز الربّ الكریم. مسند الإمام الرضا علیه السلام، ج‏2، ص: 185)

بدبخت واقعی كسى است كه ماه رمضان‏ بر او بگذرد و مورد آمرزش قرار نگیرد، در آن هنگام كه نیكوكاران پاداش اعمال خود را بگیرند وى زیانکار خواهد بود.

بهترین زمان برای جلب مغفرت و بخشش الهی سحرها هستند و بهترین سحرها ،سحرهای ماه مبارک رمضان اند. چه بسا یک استغفار در سحر ماه رمضان که عاقبت شومی را به عافیت تغییر دهد.

کافی است برای یک لحظه، دنیا را از چشم یک "درگذشته" دید. چه بسا اموات، که برای درک یک لحظه ی این ماه _ که به استغفار بگذرد _ ،به عذاب حسرت گرفتارند. چرا که با انرژی عظیم استغفار می توان سرنوشت شومی را به عافیت تغییر داد.

اما با این وجود، بسیاری از بندگان خدا استغفار را ترک می کنند چون از ارزش آن بی خبرند حال آنکه استغفار، تنها یک ذکر  برای رسیدن به پاداش نیست ارزش این ذکر، آن را از سایر ذکرها به گونه ای جدا کرده است. استغفار در احکام الهی گاهی به جای کفاره گناهان توصیه شده است. مثل شخصی که به جهت کفاره ،موظف به گرفتن شصت روزه یا اطعام شصت فقیر است ولی بر هیچ یک از اینها توانایی ندارد موظف است به مقدار مشخصی استغفار نماید. از چنین دستوراتی می توان به ارزش واقعی استغفار در دفع گناهان و قصورات پی برد.

تاثیر استغفار در غم زدایی

برای کسانی که همیشه درگیر افسردگی و غمهای مبهم هستند استغفار دوای درد است. بنابر روایات، استغفار می تواند اندوه از دل بزداید و فرج و گشایش در کارها ایجاد کند. از طرفی، روزه هم، جسم را نیرومند و امراض را از بدن دفع می کند. اگر این دو با هم جمع شوند تاثیرشان قطعا شفای روح و جسم خواهد بود. همان تاثیری که در روایات از آن به تولدی دیگر تعبیر شده است. (یعنی پاک شدن کامل از گناهان.)

روایت شده كه رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله فرمود: كسى كه بسیار استغفار و طلب آمرزش كند خداوند براى او نسبت به هر غم‏ و اندوهى گشایش و فرجى قرار می دهد؛ و براى هر سختى و فشارى راه نجات و آسایش بهره او گرداند، و روزى می دهد او را از راهى كه امید نداشته و گمان نمی برده است. (طرائف الحكم یا اندرزهاى ممتاز، ترجمه‏ج‏1، ص: 120)

از امام صادق (علیه السلام) فرمود: بر هر كه نعمت پدیدار گشت باید بگوید «الحمد للَّه» و هر كه را هم و غم‏ بسیار شد باید به استغفار از گناهان بچسبد و بر هر كه فقر و پریشانى چیره شد باید بسیار بگوید: لا حول و لا قوة الا باللَّه العلى العظیم‏، فقر از او میرود. (روضه كافى-ترجمه كمره‏اى، ج‏1 ،185)