س 1) اگر بعضی از واجبات از مکلّف به سبب شرکت در مجالس عزاداری فوت شود، مثلاً نمازصبح قضا شود، آیا بهتر است بعد از این در این مجالس شرکت نکند یا اینکه به احترام اهل بیت ع بهتر است شرکت کند؟
ج: بديهی است که نمازِ واجب، مقدم بر فضيلت شرکت در مجالس عزاداری اهل‏بيت ع است و ترک نماز و فوت شدن آن به بهانه شرکت در عزاداری امام حسين ع جايز نيست، ولی شرکت در عزاداری به‌گونه‏ای که مزاحم نماز نباشد ممکن و از مستحبات مؤکد است.

س 1) اگر بعضی از واجبات از مکلّف به سبب شرکت در مجالس عزاداری فوت شود، مثلاً نمازصبح قضا شود، آیا بهتر است بعد از این در این مجالس شرکت نکند یا اینکه به احترام اهل بیت ع بهتر است شرکت کند؟
ج: بديهی است که نمازِ واجب، مقدم بر فضيلت شرکت در مجالس عزاداری اهل‏بيت ع است و ترک نماز و فوت شدن آن به بهانه شرکت در عزاداری امام حسين ع جايز نيست، ولی شرکت در عزاداری به‌گونه‏ای که مزاحم نماز نباشد ممکن و از مستحبات مؤکد است.

س2) حکم‌حرکت دسته‏های عزاداری در شبهای محرّم تا نصف شب همراه با استفاده از طبل و نی چیست؟
ج: به راه انداختن دسته‏های عزاداری برای سيدالشهداء و اصحاب او  و شرکت در امثال اين مراسم امر بسيار پسنديده و مطلوبی است و از بزرگترين اعمالی است که انسان را به خداوند نزديک می‏کند، ولی بايد از هر عملی که باعث اذيّت ديگران می‏شود و يا فی‏نفسه از نظر شرعی حرام است، پرهيز کرد.

س 3) استفاده از آلات موسیقی مانند اُرگ (از آلات موسیقی و شبیه پیانو است) و سنج و غیر آنها در مراسم عزاداری چه حکمی دارد؟
ج: استفاده از آلات موسيقی، مناسب با عزاداری سالار شهيدان نيست و شايسته است مراسم عزاداری به همان صورت متعارفی که از قديم متداول بوده برگزار شود.

س 4) اقدام به اعمالی که وهن به مذهب محسوب می‌شود مانند: قمه زنی و سوراخ کردن گوشت بدن و آویزان نمودن قفل و سنگ کیلو به آن و یا اقدام به اعمالی که ضرر بدنی داشته باشد مانند صورت و سینه خود را بر زمین مالیدن به گونه‌ای که از آن خون جاری شود، چه حکمی دارد؟
ج: هرنوع عملی که منجر به ضرر بدنی قابل توجه،و يا وهن مذهب شود، جايز نيست.

س5) آیا قمه زدن به‌طور مخفی حلال است، یا اینکه فتوای شریف حضرت عالی عمومیت دارد؟
ج: قمه زنی علاوه بر اينکه از نظر عرفی از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمی‏شود و سابقه‏ای در عصر ائمه و زمانهای بعد از آن ندارد و تأييدی هم به شکل خاص يا عام از معصوم ع در مورد آن نرسيده است، در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب می‏شود بنا براين در هيچ حالتی جايز نيست.

س6) خوراکی و غذاهائی که در ایام محرم داده می‌شود و انسان به حلال بودن آنها یقین ندارد، آیا خوردن آنها اشکال دارد یا خیر؟
ج: در مواردی که انسان یقین به حرام بودن غذای نذری نداشته باشد، خوردنش اشکال ندارد. اما از نظر اثر وضعی اگر واقعاً حرام باشد، اثر برآن مترتب می‌شود. دراین صورت احتیاط خوب است؛ اگر مثلا متعلق خمس است، خود خمسش را بپردازدو یا اگر احتمال می‌دهد مال مردم باشد، به عنوان رد مظالم بپردازد؛ درهرحال از نظر فقهی خوردنش اشکال ندارد.

س7) حکم برهنه‌شدن در مجالس عزاداری بنابر فتوای مقام معظم رهبری چیست؟
ج: توصیه حضرت آقا به برخی از مداحان این بوده است که در عزاداری‌ها برهنه نشوند. اما این به عنوان یک فتوای فقهی نیست و چنانچه درمعرض دید نامحرم نباشد و یا آثار و تبعات سویی بر آن مترتب نشود، مثلا مورد سواستفاده دشمنان قرار نگیرد، فی‌نفسه حرام نیست.

س8)باقی‌مانده اموالی که به عنوان هزینه‏های مراسم عاشورای امام حسین ع جمع‏آوری می‏شود، در چه موردی باید خرج شود؟
ج: می‏توان اموال باقی‌مانده را با کسب اجازه از اهداءکنندگان در امور خيريه مصرف کرد و يا آنها را برای مصرف در مجالس عزاداری آينده نگه داشت.

س9) آیا جایز است زنان با حفظ حجاب و پوشیدن لباس خاصی که بدن آنان را بپوشاند، در دسته ‏های سینه‌زنی و زنجیرزنی شرکت کنند؟
ج: شرکت زنان در دسته‏های سينه‌زنی و زنجيرزنی شايسته نيست.

س10) آيا پوشيدن لباس مشكى جهت عزادارى امام حسين ع و ساير امامان استحباب دارد یا خیر؟
ج) بطور كلى پوشيدن لباس مشكى اگر براى تعظيم شعائر باشد، داراى اجر و ثواب خواهد بود.

س11) منظور مقام معظم رهبری در خصوص عدم شرکت زنان در دسته‌جات عزاداری چیست؟
ج) اولا اگر مصداق اختلاط محرم و نامحرم باشد، از این جهت حرام است، و اگر بخواهند دنبال دسته عزا راه بیفتند و دسته عزاداری راه بیاندازند، این هم شایسته نیست که خانم‌ها دسته عزاداری داشته باشند؛ لذا همان شیوه عزاداری که از قدیم‌الایام مرسوم بوده و خانم‌ها هم در مجلس عزا شرکت می‌کردند با مراعات حدود شرعی و حجاب و عفاف،مناسب است.

س12) آیا خواندن زن در مجالس‌عزاداری در صورت علم به اینکه نامحرم صدای او را می‏شنود جایز است؟
ج: اگر خوف مفسده باشد، بايد از آن اجتناب نمایند.

س13) آيا مى‌توان از برق شهرى براى چراغانى كردن هيأت‌هايى كه در ماه محرم برپا مى‌شود استفاده كرد؟
ج: اگر برخلاف مقررات باشد، اشکال دارد و موجب ضمان است.

س14) حکم هروله کردن در عزاداری چیست؟
ج) هروله کردن که به معنای راه رفتن سریع و با جنب و جوش، شبیه دویدن و نوعی بالاوپایین پریدن است، اگر موجب وهن مذهب نباشد، یعنی دیگران علیه مکتب اهل‌بیت سواستفاده نکنند ، اشکال ندارد.
ولی به طور کلی توصیه این است که از اینگونه اعمال در عزاداری ها پرهیز کنند.

دریافت نشریه موازین شماره 182 (مخصوص چاپ)

دریافت فایل word نشریه موازین شماره 182