بسم الله الرحمن الرحیم
احکام پزشکی
موازین ویژه بیماران(7) شماره 219
روزه بیماران:


1)روزه و منع پزشک
س)اگر پزشک شخصی را از روزه گرفتن منع کند آيا با توجه به اين‌که بعضی از پزشکان اطلاعی از مسائل شرعی ندارند، عمل به گفته او واجب است؟
ج) اگر مکلّف از گفته پزشک يقين پيدا کند که روزه برای او ضرر دارد و يا از گفته وی يا منشأ عقلايی ديگری برای او خوف از ضرر حاصل شود، روزه گرفتن برای او واجب نيست، بلکه جايز هم نيست. (اجوبه الاستفتاءات،س755)

بسم الله الرحمن الرحیم
احکام پزشکی
موازین ویژه بیماران(7) شماره 219
روزه بیماران:

1)روزه و منع پزشک
س)اگر پزشک شخصی را از روزه گرفتن منع کند آيا با توجه به اين‌که بعضی از پزشکان اطلاعی از مسائل شرعی ندارند، عمل به گفته او واجب است؟
ج) اگر مکلّف از گفته پزشک يقين پيدا کند که روزه برای او ضرر دارد و يا از گفته وی يا منشأ عقلايی ديگری برای او خوف از ضرر حاصل شود، روزه گرفتن برای او واجب نيست، بلکه جايز هم نيست. (اجوبه الاستفتاءات،س755)


2)روزه و تشخیص پزشک
س)ملاک تاثیرروزه درایجاد بیماری ویاتشدیدآن ، تشخیص پزشک است یا تشخیص خود شخص؟
ج) ملاک تأثير روزه در ايجاد بيماری يا تشديد آن و عدم قدرت بر روزه گرفتن تشخيص خود روزه‌دار نسبت به خودش است و اگر بداند روزه برای او ضرر دارد يا خوف ضرر داشته باشد و در عين حال بخواهد روزه بگيرد، روزه گرفتن برای وی حرام است. ( اجوبة‌الاستفتاآت، س 753) [ وخوف ضرر گاهی از قول متخصص و زمانی از تجربه مریض های مشابه و گاهی از تجربه خود انسان، به دست می آید.]

3)روزه نگرفتن به دستور پزشك و كشف خلاف
س)اگر پزشک به بيماری بگويد که روزه برای شما ضرر داد و او هم روزه نگيرد، ولی بعد از چند سال بفهمد که روزه برای وی ضرر نداشته و پزشک در تشخيص خود اشتباه کرده است، آيا قضا و کفّاره بر او واجب است؟
ج) اگر از گفته پزشک متخصص و امين و يا از منشأ عقلايی ديگر، خوف از ضرر پيدا کند و روزه نگيرد، فقط قضا بر او واجب است.(همان)

4)روزه و خوف ضرر
س)اگرکسی ضعف چشم داشته باشد واحتمال دهد روزه برایش مضر باشد،تکلیفش چیست؟
ج)کسی که می‌داند روزه برای او ضرر دارد یا خوف ضرر داشته باشد باید روزه را ترک کند و اگر روزه بگیرد صحیح نیست بلکه حرام است، خواه این یقین و خوف از تجربه‌ی شخصی حاصل شده باشد یا از گفته‌ی پزشک امین یا از منشأ عقلایی دیگر.
بله بیماری که به واسطه‌ی بیماری، روزه‌ی ماه رمضان را نگرفته و بیماریش تا ماه رمضان سال بعد ادامه پیدا کرده است، قضای روزه‌هایی را که نگرفته واجب نیست، فقط باید برای هر روزی فدیه بپردازد .(رساله آموزشی)
 
5)روزه و ضعف جسمی
س)به علت درس خواندن و امتحانات ضعف و سستی بر من غالب می شود آیا می توانم روزه ها را بخورم؟
ج) این گونه ضعف و سستی ها تا حدودی لازمه روزه است و برای نوع افراد پیش می آید و به جهت آن نمی توان روزه را خورد؛ ولی اگر ضعف به حدی برسد که تحمل آن بسیار سخت و مشکل باشد، خوردن آن اشکال ندارد. (اجوبة‌الاستفتاآت، س 732.)
نکته: انسان می تواند در این شرایط به مسافرت برود (حدود ۴۱ کیلومتر ) و روزه خود را بخورد و به وطن برگردد در این صورت لازم نیست تا مغرب از خوردن و آشامیدن خودداری کند.
 
6)روزه و تهوع
س)اگر روزه‌دار به خاطر حالت تهوع، قی کند روزه اش چه حکمی دارد؟
ج) هرگاه روزه‌‌ دار عمداً قَى کند اگر چه به‌واسطه‌ ى بيمارى و مانند آن ناچار به اين کار باشد، روزه‌اش باطل مى‌‌شود ولى اگر سهواً يا بى‌اختيار قى کند اشکال ندارد.(استفتاءات جدید،سایت آثار ،احکام روزه)
 
7)خون لثه روزه دار
س1) از لثه شخص روزه داری خون زیادی خارج می شود، آیا روزه اش باطل می شود؟ آیا برای او ریختن آب با ظرف بر سرش جایز است؟ ج) با خروج خون از لثه تا آن را فرو نبرده است، روزه باطل نمی شود. همچنین ریختن آب بر روی سر توسط ظرف و مانند آن به صحّت روزه ضرر نمی رساند..( اجوبة‌الاستفتاآت، س765.)
س2)گاهی از لثه هایم خون بیرون می آید و با آب دهان مخلوط می شود، اگر آن را فرو ببرم روزه باطل می شود؟
ج) اگر خون لثه در آب دهان مستهلک شود، فرو بردن آن روزه را باطل نمی کند.( اجوبة‌الاستفتاآت، س763)
 
8)روزه و آمپول
س)حکم تزریق سرم و آمپول در حال روزه ماه رمضان چیست؟
ج) احتیاط واجب آن است که روزه دار از آمپول های مقوّی یا مغذّی و هر آمپولی که در رگ تزریق می شود و نیز انواع سرم ها خودداری کند، لکن آمپول های دارویی که در عضله تزریق می شود و نیز آمپول هایی که برای بی حسّ کردن به کار می رود، مانعی ندارد..( اجوبة‌الاستفتاآت، س 767)
 
9)روزه و ضرورت خوردن قرص فشار خون
س) آیا خوردن قرص فشار خون، مبطل روزه است؟
ج) اگر خوردن آن در ماه رمضان برای درمان فشار خون ضروری باشد، اشکال ندارد، ولی با خوردن آن روزه باطل می شود. (همان ، س 768)
 
10)روزه و اسپری تنگی نفس
س)کسی که به نفس تنگی شدید مبتلی شده و در روز باید از اسپری استفاده کند، تکلیف روزه او چیست؟
ج) وسیله ی مذکور اگر صرفاً برای بازکردن راه تنفس استفاده می شود مبطل روزه نیست. (استفتاءات جدید مقام معظم رهبری)
 
11)روزه و قطره چشم
س)آیا ریختن دارو به چشم مانند قطره چشمی، روزه را باطل می کند؟
ج)روزهخ راباطل نمی کندو اگر مزه یا بوی آن به حلق برسد، برای روزه‌دار کراهت دارد.( همان)
 
12)روزه و شیاف
س)استفاده از شیاف جامد، برای روزه دارچه حکمی دارد؟
ج) مبطل روزه نمی باشد.( اجوبة‌الاستفتاآت، س 766) 

13)روزه و ناراحتی کلیه
س)کسی که ناراحتی کلیه دارد و باید برای جلوگیری از آن در طول روز چندین بار از آب و مایعات استفاده کند حکم روزه او چه می شود؟
ج) اگر برای جلوگیری از بیماری کلیه نیاز به نوشیدن آب یا سایر مایعات در طول روز باشد روزه گرفتن بر او واجب نیست (اجوبة‌الاستفتاآت، س 756)

دریافت نشریه موازین(احکام پزشکی-ویژه بیماران(7) شماره 219 (مخصوص چاپ)