
3- اراده و پايداري
عنصر ديگري که براي انسان آرامش مي آورد اراده هاي محکم داشتن. قرآن مي فرمايد:
« وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْما » 14
ما از آدم از قبل پيمان گرفته بوديم اما او فراموش کرد، عزم و استواري براي او نيافتيم.
مقصود از عزم در اينجا تصميم و اراده محکمي است که انسان خود را در برابر وسوسه هاي نيرومند شيطان حفظ کند. 15
در اين آيه انسان را خطاب مي کند که اي انسان تو فراموشيت و عدم دقتت در گذشته باعث شکستن و سست شدن اراده ات است اگر اين ها را از خود دور کني تو داراي چنان اراده محکم و پولاديني هستي که مي تواني عالم را به تصرف و تسخير خودت بيرون بياوري کسي که داراي اراده اي محکم باشد هيچوقت غمگين نيست.
با يک سري کارها مي توان اراده قوي داشت :
1- ترک سور چراني:
امام علي (عليه السلام) مي فرمايد: « لَا تَجْتَمِعُ عَزِيمَةٌ وَ وَلِيمَةٌ »16
اراده هاي محکم و پايدار با سور چراني و خوردن به دست نمي آيد.
2- دوري از غفلت:
امام علي (عليه السلام) مي فرمايد: « وَ لَا تَعْدُو عَلَى عَزِيمَةِ جِدِّهِمْ بَلَادَةُ الْغَفَلَات» 17
سستي ناشي از غفلت ها بر اراده آن ها به کوشش در عبادت چيره نگردد.
3- صبرو بخشش :
قرآن مي فرمايد :« وَ لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُور » 18
4- صبر وتقوا :
قرآن در اين زمينه مي فرمايد: «.... ً وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ» 19
4- نماز و نيايش
قرآن در معروف ترين آيه در اين زمينه مي فرمايد: « الَّذينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ » 20
اساسا ارتباط با موجودي که داراي قدرت ، ثروت بدون زوال و مالکيت به تمام معنا داشته باشد آرامش آور است چون وقتي انسان احساس کند که کسي فوق تصور او با تمام قوا آماده است او را ياري کند و هيچوقت از نيايش با او کوتاهي نمي کند اما مشکل اينجاست که ما اين احساسات را در درونمان کشته شده ايم وحس تنوع طلبي ما را از حقيقت هاي عالم هستي دور کرده است هر روز دنبال کسي مي گريم که بتوانيم به او اتکاء بکنيم اما افسوس « که يا رد رخانه ما گرد جهان مي گرديم »
5-عطر زدن
اين روزها کمتر کسي است که ازد رمراودات اجتماعي از عطر استفاده نکند يا ازاهميت عطر زدن بي خبر باشد. در دين مبين اسلام روايات متعددي بر عطر زدن داريم که گفتن و جمع آوري آنها در اين مختصر نمي گنجد.
انس بن مالک) نقل مي کند که رسول خدا ( صلي الله عليه و آله وسلم) فرمودند : من از دنياي شما سه چيز را دوست دارم: زن ها ، عطر و روشني چشم من در نماز است. 21
وجه شبهه هر سه تاي اينها آرامش زا بودنشان است البته اين نکته هم قابل ذکر است که مقصود از زن ها نه زن پرستي است بلکه ازدواج مي باشد اگرانسان زن ها را در قالب همسر و ازدواج دوست داشته باشد آرامش زا است و اگر در قالب شهوت پرستي به زنه تمايل داشته باشدهرگز آرامش به دنبال نخواهد داشت.
در بحث عطر زدن اين نکته مهم است که عطر را بايد هم در محل کار و هم در منزل و براي خانم ها فقط در منزل و جايي که محارم رفت و آمد دارند استعمال کرد اگر در غير اين کانال مصرف شود برق شهوت جستن مي کند و آتش آن همه چيز را مي سوزاند.
امام صادق (عليه السلام) مي فرمايد: هرزني که عطر بزند و از خانه اش خارج شود تا هر زماني که به خانه اش برگردد لعنت مي شود. 22
کسي که مورد لعن قرار گرفت ازرحمت الهي به دور است و کسي که از رحمت الهي دور شد ديگر روي آرامش را نخواهد ديد .
6-تلاوت قرآن :
يکي ديگر از چيزهايي که مي تواند آرامش روح روان انسان را تأمين کند تلاوت آيات قرآناست. بايد با او انس گرفت تا فهميد براي کساني که اين موضوع را بررسي نکرده و انجام نداده اند درکش سخت مي باشد ، قرآن به مجاهدان راه تبليغ دين خطاب مي کند :
« فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآن » 23 هرچقدر که برايتان ممکن است از آيات قرآن را تلاوت کنيد.
مبلغان عرصه دين به پيوندي در شب نياز دارند که نماز پيوند آنهاست. و به انسي احتياج دارند و قرآن انس و ثبات آنهاست. اين طبيعي است که به زودي گرفتار مي شوند و رنج مي برند ممکن است مبتلا بشوند و ضربه بخورند واين قرآن است که جلوي اين مرض ها را مي گيرد.24 « عَلِمَ أَنْ سَيَكُونُ مِنْكُمْ مَرْضى » 25
7-رازقيت
يکي از چيزهايي که براي بشر دغدغه مي باشد غذا خوردن و ترس از گرسنگي و فقر مي باشد. « الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْر »26 کار شيطان اين است که با وسوسه گري در درون انسانها آن ها را به اين سمت معطوف بکند و روح و روانشان را متزلزل بکند اگر انسان به اين نقطه برسد که خودش فقير مطلق است و اين خالقي مهربان است که از کودکي و قبل از آن فکر او بوده و همه چيزش را آماده کرده هيچوقت غصه روزي را نمي خورد ، اگر انسان بداند منشأ رزق خدا فضل او نه عدل او به آرامش ابدي مي رسد فضل خدا زيادت از نياز و استحقاق و ظرفيت و گنجايش ماست . 27
خداوند متعال اين روزي و رزق بندگان را « وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِب » مي دهد. 28
اين طور روزي مي دهد که اولا: انسان بنده ديگري نشود. ثانيا : عزت و کرامتش حفظ بماند. ثالثا : غم و غصه فردا او را از پا در نياورد. رابعا: مي خواهد انسان را تربيت کند و به اوج بندگي برساند.
8- راستي و درستکاري
وقتي انسان دروغ مي گويد تا از مخمصه اي که در آن افتاده رهائي يابد بعد از مدتي عذاب وجدان او را عذاب مي دهد دنبال راه نجاتي است که در روايت داريم :
امام علي ( عليه السلام): « النجاة في الصدق » اين راستگويي است که انسان ها را نجات مي دهد. 29
انسان راستگو هميشه مورد اطمينان و وثوق است و همين مسئله باعث مي شود که دغدغه هاي ويرانگر سراغش نيايد. راستگويي انسان را پاکيزه مي کند.
امام صادق ( عليه السلام) مي فرمايد :
هرکه زبانش راستگو باشد کردارش پاکيزه مي گردد. 30
پاورقي:
1- فرهنگ فارسي معين، انتشارات تامن، چاپ دوم، سال 1386
2- دکترعلي شريعتي، مجموعه آثار21، ص 90و 91
3- بقره /آيه 35
4- المنجد، عربي فارسي ، بندر ريگي ، محمد
5- احزاب/ 39
6- مائده/ آيه 54
7- حديد/ آيه 23
8- آل عمران/ آيه 139
9- بقره/ آيه 274
10- يونس/ آيه 63
11- المنجد، عربي فارسي، بندر ريگي ، محمد
13- توبه/ آيه 103
14- طه/ آيه 115
15- تفسير نمونه ، مکارم شيرازي ، ج 13/ ص 318
16- نهج البلاغه / خ 241
17- نهج البلاغه / خ 241
18- شوري آيه / 43
19- آل عمران / آيه 189
20- رعد/ آيه 28
21- ترجمه خصال،شيخ صدوق، ج 1 / ص 247
22- ثواب الاعمال ، ترجمه بندر ريگي/ ص 561
23- مزمل / آيه 20
24- مزمل /آيه 20
25- حرکت ، آية الله صفائي حائري/ ص 203
26- بقره/ آيه 268
27- دعاي روزانه حضرت زهرا (سلام الله عليها) /ص 30/صفائي حائري
28 - طلاق/ آيه
29- غررالحکم / ص 219
30- خصال ، ترجمه قهري/ ج1 ص 100