زنان
بخشى از گفتارى که پس از جنگ جمل و ناروائیهاى عایشه درباره زنان بیان فرمود :
از زنان بد پرهیز کنید و از خوبهاشان پروا گیرید ، در کارهاى نیک فرمانشان نبرید تا از شما نخواهند که در بدیها پیروشان باشید .
سرشتهاى انسان
از سخنان امام درباره سرشتهاى انسان .
در وجود انسان نیروهائى از حکمت و غرائزى متضاد ، ایجاد شده است ، اگر امیدوارى به او روى آورد بطمع مى افتد و چون طمع او را به هیجان آورد به حرص و آز کشانده میشود ، اگر غضب ، بسختى به او روى آورد خشمگین مى گردد و اگر راحت و خشنود شود ، خود را از خطرها ، نگاه نمى دارد ، اگر ترسى به او رسد به هراس و پروا میافتد و اگر آسایش یابد ، دچار بى خبرى مىشود ، اگر سرمایهاى بچنگ آورد بخوشگذرانى میپردازد و اگر اندوهى بسراغش آید ، آه و ناله و زارى برسوائیش میکشاند ، اگر اندوه تنگدستى به او رسد گرفتار بلا میشود ،و اگر گرسنگى سراسیمه اش کند از ناتوانى زمینگیر میگردد و اگر شکمش خیلى سیر شود در دو بیمارى برنجش مى اندازد ، پس هر تقصیرى برایش زیانبخش و هر زیاده رویى برایش تباهگر است .
سرشت آفرینش
خطبه اى از امام که نشانگر دریافت ژرف او از سرشت آفرینش و احوال دنیاست .
اى مردم شما در این دنیا آماج تیرههاى مرگ و ناگواریهائید که خوردن و آشامیدنش گلوگیر است . و هر بهرهاى که از آن برگیرید بهرهاى دیگر را از دست میدهید و هر روز که از عمر خود را دریابید روز دیگرتان نابود مى شود و آنچه از این خوان ناپایدار بخورید ، سهمى از روزى خود را از دست میدهید و هر اثرى از آن را که زنده بدارید اثرى دیگر در برابرتان مى میرد و آنچه از آن تازه بدارید ، بخشى دیگرش بکهنگى میگراید و اگر گیاهى در این کشتزار بروید با زردروئى به دروگاه مى افتد ، پیشینیان که ریشهها بودند در گذشتند و ما که شاخههائیم باقى ماندیم و شاخه ها هم پس از گذشت ریشه ها پایدار نمى مانند .
سفارشى ارزنده
پیش از آغاز جنگ صفین بسپاهیانش چنین سفارش فرمود :
شما در جنگ پیشدستى نکنید و بگذارید آنها نبرد را بیاغازند ،چون خدا را شکر که شما بر حق هستید و اگر از جنگ باز ایستید و آغاز کشتار را به آنها واگذارید ، حجتى دیگر را بر آنها تمام کردهاید ، پس اگر به نیروى الهى بر آنها دست یافتید و فراریشان دادید ، فراریها را مکشید و بر زخمیها نتازید و ناتوانها را از پاى نیندازید و به زنها اگر چه بشرف و ناموس شما دشنام دهند و فرمانروایانتان را ناسزا گویند آزارى نرسانید .
برگرفته شده از پایگاه تخصصی نهج البلاغه (nahjolbalaghe.blog.ir )
