آیه:
لَوْ أَنزَلْنَا هذَا الْقُرْآنَ عَلَی جَبَلٍ لَرَأَیتَهُ خَاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْیةِ اللَّهِ وَتِلْک الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یتَفَکرُونَ [1]
ترجمه:
اگر (بر فرض) این قرآن را بر کوهی فرو می فرستادیم، حتماً، آن را فروتن [و] از هراس خدا متلاشی می دیدی؛ و این مثال هایی است که آنها را برای مردم می زنیم، باشد که آنان تفکر کنند.
نکته ها و اشاره ها:
1.در مورد آیه ی فوق دو تفسیر شده است:
الف) مقصود آیه تشبیه و تمثیل است؛ یعنی اگر کوه های استوار عقل و احساس داشتند و آیات قرآن برآنها فرود می آمد، به لرزه درمی آمدند و متلاشی می شدند، اما گروهی از انسان ها آن قدر سنگ دل هستند که آیات قرآن را می شنوند و هیچ تغییری در آنها رخ نمی دهد.
ب) ظاهر آیه مقصود است؛ یعنی تمام موجودات جهان، از جمله کوه ها نوعی درک و شعور دارند و اگر این آیات بر آنان فرود می آمد تحت تأثیر قرار گرفته، از هراس خدا از هم متلاشی می شدند.[2]
2.قرآن کریم کلام الهی است که از منبع وجودی قدرتمند به سوی مخلوقات ضعیف فرود می آید و هم چون نیروی برق فشار قوی است که دستگاه های ضعیف را فرومی پاشد و می سوزاند؛ از این رو نیاز به واسطه ای برای گرفتن وحی است که این کار را پیامبر صلی الله علیه و آله انجام می دهد.
3.در این آیه به دو تأثیر قرآن اشاره شده است:
الف) طرف مقابل را فروتن می سازد.
ب) نفوذ می کند و هراس خدا را منتقل می کند و طرف مقابل را شیدا و بی قرار می سازد.
4.در طول تاریخ اسلام، موارد زیادی از تأثیر فوق العاده ی آیات قرآن بر افراد نمایان شده است.
گاهی شنیدن یک آیه ی قرآن سرنوشت یک نفر را تغییر داده است و بسیاری از افراد را به سوی اسلام جذب کرده و یا مسیر انسان های گناهکار را تغییر داده است.
فقط افراد لجوج و معاند از نور قرآن بهره نمی برند و تأثیری در آنها ایجاد نمی شود.
5.مثال های قرآن زمینه ساز تفکر بشر است؛ خدا این آیات و مثال ها را آورده تا ما بخوانیم و بیندیشیم و حقایق و اهداف آنها را درک کنیم.
آری؛ یکی از روش های رشد فکر بشر و تربیت و پرورش او همین مثال هاست که جایگاه ویژه ای نیز در تعلیم و تربیت نوین دارد.
آموزه ها و پیام ها:
1.قدرت تأثیرگذاری قرآن بسیار زیاد است.
2.افرادی که تحت تأثیر آیات قرآن قرار نمی گیرند دل و فکرشان از سنگ سخت تر است.
3.آیات قرآن (در افرادی که در آن تأمل می کنند) موجب فروتنی و هراس از خدا می شود.
4.در مثال های قرآن بیندیشید (و حقایق و اهداف آنها را درک کنید).
پی نوشت:
[1] سوره حشر، آیه 21
[2] طرفداران ديدگاه دوم، آيهى 74 سورهى بقره و اين كه« مثل» گاهى به معناى توصيف مىآيد را شاهد آوردهاند.
