نسبی بلند مرتبه
فاطمه ی زهرا علیهاالسلام هم در نسب و خانواده و هم به جهت رفتار و کردار شخصی و نیز اوصاف خودی، در بلندای قله ی عظمت و بزرگی قرار دارد.
او در عظمت و بزرگی نسب خانوادگی شهره ی جهان است؛ زیرا پدری چون رسول خدا اولین فرد جهان هستی در کمال و فضائل، و مادری چون خدیجه ی کبری، یکی از زن های کامل جهان هستی و دومین مسلمان و فداکارترین فرد در راه اسلام، و همسری چون حضرت علی علیه السلام که به منزله ی جان پیامبر و برترین انسان بعد از پیامبر می باشد. و فرزندانی چون حسنین و زینبین دارد. اگر محصول تربیت زهرا علیهاالسلام فقط زینب علیهاالسلام بود در افتخار و عظمت او کفایت می کرد.
فاطمه دختر رسول خدا، محدثه بود نه پیامبر، فاطمه را از این جهت محدثه نامیده اند که فرشتگان از آسمان بر او نازل می شدند و با او همانند مریم دختر عمران گفتگو داشتند
فاطمة علیهاالسلام لیله القدر ناشناخته است. امام صادق علیه السلام فرمودند:
«انا انزلناه فی لیلة القدر, اللیلة: فاطمه و القدر: الله، فمن عرف فاطمه حق معرفتها فقد ادرک لیلة القدر و کما سمت «فاطمة» لان الخلق فطموا عن معرفتها.(1)
(این که خداوند می فرماید:) ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم، (مراد از) شب فاطمه و مرا از قدر خداوند است. در نتیجه هر کسی فاطمه را آن چنان که باید بشناسد، به حقیقت شب قدر را درک نموده است و ... و این که فاطمه، فاطمه نامیده شده است برای این است که مخلوق از کُنه معرفت او عاجز است.»
فاطمه ی محدثه
علم انسان های معمولی اکتسابی است، ولی علم انبیاء و اولیاء لدّنی و الهی است. علم فاطمه زهرا علیهاالسلام هم لدّنی بود. سلمان گوید: عماد به من گفت: از امر تعجب آوری برای تو خبر دهم! گفتم بگو، عماد گفت: روزی همراه با علی بر فاطمه وارد شدیم. هنگامی که نگاه زهرا به علی افتاد، فرمود: نزدیک بیا تا حدیث گذشته، حال و آینده را تا روز قیامت، برایت بگویم، دیدم حضرت علی به حالت قهقری (و به عقب) برگشت و نزد پیامبر مشرف شد، حضرت فرمود: ای اباالحسن نزدیک بیا، علی نزدیک بیا. بعد از این که آرام گرفت، پیامبر فرمود: من خبر دهم یا خود خبر می دهی؟ عرض کرد: خبر دادن از شما زیباتر است. آنگاه حضرت جریانی که بر علی گذشته بود را شرح داد، علی عرض کرد: آیا نور فاطمه از نور ما می باشد؟ حضرت فرمود: مگر نمی دانی؟ آنگاه علی سجده ی شکر انجام داد.
دانشمندان شیعه و سنی اتفاق قائل هستند به وجود محدث در اسلام، و معتقدند که بعد از پیامبر یقیناً بشر محدث وجود داشته است. منتهی در مصداق اختلاف است. در تعریف محدث می گویند: محدث صدای فرشته را می شنود ولی چیزی را نمی بیند.(2)
امام صادق علیهاالسلام فرمود:
فاطمه دختر رسول خدا، محدثه بود نه پیامبر، فاطمه را از این جهت محدثه نامیده اند که فرشتگان از آسمان بر او نازل می شدند و با او همانند مریم دختر عمران گفتگو داشتند. (3) در زیارت نامه حضرت فاطمه هم می خوانیم: السلام علیک ایتهاالمحدثه العلمیه.(4)