نام بردن از حاجت به هنگام دعا جزو آداب دعا و از شرایط اجابت آن است.
اما در خصوص نماز ، برخی دعاهای خاص ذکر شده که می توان آنها را خواند.
در سجده پس از اتمام ذکر، هر دعایی می توان کرد وخواندن این دعاها خوب است:
1--یا لطیف ارحم عبدک الضعیف، یا جلیل ارحم عبدک الذلیل.
2- یا ولی العافیه، اسئلک العافیه، عافیه الدین والدنیا والاخره، بجاه محمد و عترته الطاهره،صلواتک علیهم اجمعین.
3- اللهم انی اسئلک الراحه عند الموت والمغفره بعد الموت والعفو عند الحساب.
4- یا من له الدنیا والاخره ارحم من لیس له الدنیا والاخره.
5- رب اغفر وارحم و تجاوز عما تعلم انک انت الاعز الاجل الاکرم.
6- یا خیر المسوولین و اوسع المعطین، ارزقنی وارزق عیالی من فضلک فانک ذوالفضل العظیم.
در قنوت نماز نیز دعاهایی وارد شده است . به فتوای بسیاری از فقها می توان به زبان فارسی یا هر زبان دیگر دعا خواند و حاجات خود را به زبان جاری کرد.
در حال نماز در کعبه همه به دور کعبه هستند و رو در رو قرار گرفتن امام و مأموم طبیعی است.
در عین حال شرایطی برای صحت نماز در این حالت بیان شده و فتوای فقها در این مورد با هم کمی اختلاف دارد.
در استفتائات حج از امام خمینی (ره) آمده است : کسی که نماز را در مسجد الحرام به نحو استداره خوانده، به طوری که رو در روی امام جماعت و یا طرفین او ایستاده است، آیا نماز احتیاج به اعاده دارد؟
ج- با وضع فعلی نیاز به اعاده ندارد.
آیت اللَّه (گلپایگانی)، آیت اللَّه (صافی) فرموده اند : نماز به نحو استداره مانعی ندارد، ولی بنا بر احتیاط باید به حسب دائره مقدم بر امام نباشد، و هم چنین بنا بر احتیاط با مراعات قید قبلی نزدیکتر از امام به کعبه هم نباشد.
آیت اللَّه (بهجت) فرموده اند : بارعایت عقبتر بودن صف مأمومین از امام و با رعایت جلوتر نبودن از امام به کعبه، بعید نیست نماز جماعت بطور استداره در اطراف کعبه یا مسجد صحیح باشد.
آیت اللَّه (اراکی) فرموده اند : در صورت تأخر مأموم در مواضع سجود و جلوتر نبودن به کعبه از امام به حسب
دائره نماز جماعت صحیح است.
آیت اللَّه (فاضل) فرموده اند: اگر به جهت تقیه خوانده باشد اعاده ندارد و در غیر مورد تقیه استداره جایز نیست.(1)
به فتوای آیت الله خامنه ای نماز کسانی که پشت سر یا در دو طرف امام جماعت قرار میگیرند، صحیح است ولی کسانی که در دو طرف امام میایستند مستحب است که فاصله بین امام و کعبه را رعایت کنند و نزدیکتر از امام به کعبه نایستند. اما کسانی که در طرف دیگر کعبه، مقابل امام قرار میگیرند، نمازشان صحیح نیست.
پینوشتها:
1. مناسک حج (المحشی للإمام الخمینی)، ص 493؛ العروة الوثقی، ج1، ص783، مسأله 25، شرایط الجماعة؛ آیت الله بهجت، ذخیره، ج2، ص 231.
