چرا پیامبر اسلام (ص) با عایشه و حفصه ازدواج کردند ؟

پاسخ :

در مورد این ازدواج پاسخ هاى فراوان داده شده است :

چرا پیامبر اسلام (ص) با عایشه و حفصه ازدواج کردند ؟

پاسخ :

در مورد این ازدواج پاسخ هاى فراوان داده شده است :

 پاسخ نقضى و اجمالى :

 در ابتدا مى توان پاسخى نقضى داد که :

رسول خدا طبق نظر اهل سنت علم غیب ندارد :

طبق نظر اهل سنت پیغمبر علم غیب ندارد و ازدواج و یا دوستى وى با کسى نمى تواند دلیل بر صحت عقاید و رفتار وى باشد .

علت همان علت ازدواج حضرت نوح و لوط با همسرانشان بوده است :

 حتى اگر بگویند رسول خدا وى را مى شناخته و با وى ازدواج کرده است ، علت ازدواج را همان علت ازدواج حضرت نوح و حضرت لوط با همسرانشان مى دانیم . با اینکه در قرآن کریم آمده است  که همسر ِ حضرت نوح و نیز همسر حضرت لوط ، همراه و همنظر با دشمنان ایشان بوده اند .

پاسخ تفصیلی  :

 علت امتحان رسول خدا صلى الله علیه وآله و مردم بوده است :

در شعر زیباى حافظ مى خوانیم :

من که ملول گشتمى از نفس فرشتگان     قیل ومقال عالمى مى کشم از براى تو

رسول گرامى اسلام در نهایت توجه به عالم بالا و مقام اقدس الهى بوده اند ؛ و حتى به قول شاعر نفس فرشتگان و هم صحبتى با ایشان براى رسول گرامى اسلام سخت بوده است ؛ زیرا نوعى اشتغال به غیر خداست .

اما خداوند هر کسى را به نوبه خود آزمایش مى کند و براى آزمایش رسول خدا از ایشان خواست که با عایشه ازدواج کند و با این دستور ، در خانه وى کسى را قرار داد که مى توانست  مایه آزمایش ایشان باشد  ؛ زیرا امتحان مردان بزرگ باید به بزرگى خود ایشان باشد .

اما چون این آزمایش مى توانست سبب اشتباه برخى ، در مورد شخصیت واقعى همسران رسول گرامى اسلام باشد ، خداوند هم در قرآن  با بیان برخى اشکالات و اشتباهات همسران رسول خدا و همسران پیغمبران گذشته ، راه هدایت را براى مردم باز گذاشته است .

به عنوان مثال در سوره تحریم آیه ده همسر حضرت نوح و همسر حضرت لوط را به عنوان دو نمونه براى کفار معرفى مى نماید که با وجود حضور در خانه پیغمبران الهى ، باز گمراه شدند .

و در همین سوره در آیه 4 در مورد دو تن از همسران رسول خدا مى فرماید :

إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَیْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِیلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمَلَائِکَةُ بَعْدَ ذَلِکَ ظَهِیرٌ . سوره تحریم آیه 4

 اگر ( شما دو همسر رسول خدا) به درگاه خدا توبه کنید ، دل هاى شما به سوى او میل پیدا کرده است ، اما اگر علیه او بر یکدیگر کمک کنید در حقیقت خدا خود سرپرست اوست و جبرئیل و صالح مومنان (نیز یاور اویند) و گذشته از این فرشتگان نیز پشتیبان او خواهند بود .

و نیز  در مى بینیم که رسول خدا صلى الله علیه وآله وسلم در در مورد ِ آینده ى برخى از همسران خویش سخنانى فرموده اند که مى تواند ملاک تشخیص حق از باطل در موارد نیاز باشد . به عنوان نمونه مى توان به روایتى که بخارى آن را نقل کرده است اشاره نمود که گفته است :

رسول خدا به خانه عایشه اشاره فرمودند و سه بار گفتند : فتنه ( آزمایش ) در اینجاست ؛ فتنه در اینجاست ، فتنه در اینجاست .

2873 - حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِیلَ حَدَّثَنَا جُوَیْرِیَةُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَامَ النَّبِیُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ خَطِیبًا فَأَشَارَ نَحْوَ مَسْکَنِ عَائِشَةَ فَقَالَ هُنَا الْفِتْنَةُ ثَلَاثًا مِنْ حَیْثُ یَطْلُعُ قَرْنُ الشَّیْطَانِ

صحیح بخارى کتاب فرض الخمس باب ما جاء فى بیوت ازواج النبى صلى الله علیه وسلم

رسول خدا به سخن ایستادند ، پس به سمت خانه عائشه اشاره کردند و سه بار فرمودند اینجاست فتنه ؛ همان جایى که امت شیطان ظهور مى کنند .

علت ازدواج حضرت با ایشان سیاسى بوده است :

یکى از اهداف ازدواجهاى پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم) جهت  سیاسى - تبلیغى بود ؛ یعنى با ازدواج موقعیتش در بین قبایل مستحکم گردد و بر نفوذ سیاسى و اجتماعیش افزوده شود و از این راه براى رشد و گسترش اسلام استفاده نماید.

حضرت به خاطر دست یابى بر موقعیتهاى بهتر اجتماعى و سیاسى ، در تبلیغ دین خدا و استحکام آن و پیوند با قبایل بزرگ عرب و جلوگیرى از کارشکنى هاى آنان و حفظ سیاست داخلى و ایجاد زمینه مساعد براى مسلمان شدن قبایل عرب ، به برخى ازدواج ها رو آورد .

در راستاى این اهداف پیامبر (صلى الله علیه وآله وسلم) با زنان ذیل ازدواج کردند :

عایشه دختر ابوبکر از قبیله «تیم».

حفصه دختر عمر از  قبیله بزرگ «عدى».

ام حبیبه دختر ابوسفیان از قبیله نامدار بنى امیه.

ام سلمه از قبیله بنى مخزوم .

سوده از قبیله  بنى  اسد.

میمونه از قبیله  بنى هلال.

صفیه از بنى اسرائیل .

 ازدواج مهمترین پیوند و میثاق اجتماعى است، به ویژه در آن فرهنگ تأثیر بسیارى از خود به جا میگذارد.

در آن محیطى که جنگ و خونریزى و غارتگرى رواج داشت، بلکه به تعبیر "ابن خلدون" جنگ و خونریزى و غارتگرى جزو خصلت ثانوى آنان شده بود، ( مقدمه ابن خلدون (ترجمه)، ج 1، ص 286) بهترین عامل بازدارنده از جنگها و عامل وحدت و اُلفت ، پیوند زناشویى بود.

از این روى،  پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم) با قبایل بزرگ قریش ، به ویژه با قبایلى که بیش از دیگران با پیامبر (صلى الله علیه وآله وسلم) دشمن بودند ، مانند بنى امیه و بنى اسرائیل ، ازدواج نمود . اما با قبایل انصار که از سوى آنان هیچ خطرى احساس نمیشد و آنان نسبت به پیامبر(ص) دشمنى نداشتند، ازدواج نکرد.

گیورگیو ، نویسنده مسیحى می‌نویسد:

 محمد (صلى الله علیه وآله وسلم) ام حبیبه را به ازدواج خود درآورد تا بدین ترتیب داماد ابوسفیان شود و از دشمنى قریش نسبت به خود بکاهد. در نتیجه پیامبر با خاندان بنى امیه و هند زن ابوسفیان وسایر دشمنان خونین خود خویشاوند شد و ام حبیبه عامل بسیار مؤثرى براى تبلیغ اسلام در خانواده هاى مکه شد.

محمد پیامبرى که از نو باید شناخت، ص 207.

در بعضى از تواریخ مى خوانیم که پیامبر با زنان متعددى ازدواج کرد و جز مراسم عقد انجام نشد، و هرگز آمیزش با آنها نکرد، حتى در مواردى تنها به خواستگارى بعضى از زنان قبائل قناعت کرد.

و آنها به همین قدر خوشحال بودند و مباهات مى کردند که زنى از قبیله آنان به نام همسر پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) نامیده شده ، و این افتخار براى آنها حاصل گشته است ، و به این ترتیب رابطه و پیوند اجتماعى آنها با پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) محکمتر، و در دفاع از او مصمم تر مى شدند.

ام سلمه از طایفه بنى مخزوم - طایفه ابوجهل و خالد بن ولید -  بود، وقتى که رسول خدا (صلى الله علیه وآله وسلم) وى را به همسرى خویش درآورد ، خالد بن ولید موضعگیرى شدید خود را در برابر مسلمانان مورد تجدید نظر قرار داده و پس از مدتى نه چندان طولانى اسلام آورد.

پس از ازدواج رسول خدا (صلى الله علیه وآله وسلم) با جویریه و صفیه هیچگونه تحرکى را از سوى بنى نضیر و بنى مصطلق در برابر آنحضرت مشاهده نمى کنیم . از سوى دیگر، مشاهده مى کنیم که جویریه از جهت برکت آفرینى براى قوم و قبیله اش یک زن نمونه شناخته مى شود، و صحابه رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) یکصد خانوار از اسیران قوم و قبیله وى را بخاطر ازدواج پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم) با او آزاد مى کنند و مى گویند: اینان خویشاوندان رسول خدایند! و پرواضح است که چنین منت گذارى بر یک طائفه و قبیله از سوى مسلمانان چه تاثیر بسزایى در عمق جان آنان داشته است.

بنابراین ، ازدواج پیامبر با عایشه و حفصه ، نه به خاطر نبودن زنى بهتر در آن جامعه و بلکه به خاطر مصالح مهمى بوده است که جز با ازدواج پیامبر با آن دو تحقق نمى ‌یافته است .

برگرفته شده از menbar1.blog.ir