شخصيت گرايى
يكى ديگر از زمينه هاى فرهنگى گناه ، شخصيت گرايى است . روشن است كه انسان در زندگى نياز به الگو دارد و الگو بايد يك انسان كامل باشد تا به پيروى از آن بتوان به اهداف عالى انسانى نايل گرديد.
هميشه وجود الگوها و سرمشق هاى بزرگ در زندگى انسان وسيله مؤ ثرى براى تربيت آنها بوده است و انسان طبعا الگوگرا است و در تمام ابعاد زندگى مى خواهد، شخصى را الگوى خود سازد و به دنبال او حركت كند، ولى اگر فرهنگ صحيحى در جامعه نباشد، الگوهاى كاذب ، جايگزين الگوهاى صحيح شده ، و در اين رهگذر ضربات سنگينى بر انسانيت وارد مى گردد.
در قرآن با تعبير اسوة حسنة كه به معنى تاسّى و پيروى نيك است از الگوى صحيح ياد شده و اين تعبير سه بار در قرآن آمده است .(116) و در اين سه مورد پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و ابرهيم خليل عليه السلام به عنوان اسوه ى حسنه معرفى شده اند.
بايد كاملا توجه داشت كه الگوهاى كاذب و شخصيت هاى مصنوعى و تراشيده ، يكى از بلاهاى بزرگ و زمينه هاى فساد و گناه است و بايد در اين راستا با كمال دقت و احتياط گام برداشت .
كتمان حق
كتمان حق ، كتمان علم و كتمان هرگونه ارزشى ، يكى ديگر از عوامل فرهنگى زمينه ساز گناه است كه موجب انحراف و برچيده شدن حق و ارزش ها در جامعه مى شود، لذا قرآن شديدا از آن نهى كرده است :
﴿و لا تَلْبسُوا الْحقّ بِالباطِل و تَكتُموا الْحقّ و اَنتُم تَعلَمون ﴾ (117)
وحق را با باطل نياميزيد وحقايق را با اينكه مى دانيد، كتمان نكنيد.
و در آيه 159 همين سوره ، كتمان كنندگانِ حق مشمول لعن خدا و لعنت كنندگان قرارگرفته اند.
رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمودند:
من سُئل عن علم يعلمه فكتم لجم يوم القيامة بلجام من نار(118) هر گاه از دانايى چيزى سؤ ال شود ولى او با اينكه جواب پرسش را مى داند كتمان كند، در قيامت افسارى از آتش بر دهان او زده شود.
2 زمينه هاى خانوادگى گناه
يكى ديگر از زمينه ها كه نقش بسزايى براى سوق دادن انسان به سوى گناه دارد زمينه هاى بد خانوادگى است چنانكه زمينه هاى نيك خانوادگى اثر بسيار خوبى در اجتناب از گناه خواهد داشت .
در آغاز به اين اشعار توجه كنيد:
خشت اول چون نهد معمار كج
تا ثريا مى رود ديوار كج
و حافظ مى گويد:
گوهر پاك ببايد كه شود قابل فيض
ورنه هر سنگ و گلى لؤ لؤ و مرجان نشود
آيين اسلام كه يك آيين جامع و سازنده است براى اينكه زمينه هاى خانوادگى بر اساس درست پى ريزى شود و در نتيجه ثمرات آن نيز درست و سالم باشد از همان آغاز دستورهايى داده كه اگر بطور دقيق رعايت شود قطعا نتايج درخشانى خواهد داشت از جمله :
1 قانون وراثت .
2 ازدواج .
3 تربيت فرزند.
4 تغذيه .
